فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسأله پژوهش، بررسی و نقد دیدگاه‌های خاورپژوهان درباره الگوی حکمرانی نرم نبوی با تمرکز بر تحلیل قرآن‌شناختی است. خاورپژوهان از قرن هفدهم میلادی تاکنون، تصویری متنوع و گاه متناقض از حکمرانی پیامبر ارائه داده‌اند؛ برخی بر جنبه‌های حکمرانی سخت و برخی دیگر بر جنبه‌های حکمرانی نرم تأکید نمودند. این پژوهش با تحلیل مدخل‌های مربوط به پیامبر اکرم (ص) در چهار دایرةالمعارف (اسلام بریل، قرآن لیدن، قرآن الیور لیمن و اندیشه سیاسی در اسلام پرینستون) و با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد، نشان می‌دهد که خاورپژوهان غالباً با نادیده گرفتن بُعد الهی نبوت، ویژگی‌های حکمرانی نرم پیامبر را به خصوصیات فردی ایشان تقلیل داده‌اند که نافی شئون حاکمیتی پیامبر است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که این رویکرد، نه تنها شأن قانون‌گذاری و حاکمیتی پیامبر را محدود می‌سازد، بلکه نقش جامع نبوت را نیز به یک رهبر فرهنگی و معنوی فرو می‌کاهد. در مقابل، تحلیل قرآن‌شناختی مبتنی بر آیه ۲۵ سوره حدید، نشان می‌دهد که حکمرانی پیامبر محدود به ابعاد فردی یا فرهنگی نبوده است. این پژوهش با نقد رویکرد خاورپژوهان، بر لزوم بازخوانی جامع و قرآنی از الگوی حکمرانی پیامبر اکرم(ص) تأکید می‌کند.