تجزیه ارتباط صفات مورفولوژیک در کرچک (Ricinus communis L.) با استفاده از نشانگرهای ISSR

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، اصلاح نباتات، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

2 نویسنده مسئول مکاتبات، استاد، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه پست الکترونیک: r.darvishzadeh@urmia.ac.ir

3 دانش آموخته کارشناسی‌ارشد گیاهان دارویی، ادویه‎ای و نوشابه‎ای، گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

doi
10.22092/ijrfpbgr.2016.106169
چکیده

کرچک (Ricinus communis L.) یکی از قدیمی‎ترین گیاهان دارویی روغنی در جهان است. این گیاه به‎طور گسترده در قسمت‎های مختلف ایران پراکنده شده است. به‎منظور شناسایی نشانگرهای ISSR پیوسته با ژن‌های کنترل‎کننده 26 صفت مورفولوژیک در 12 جمعیت کرچک از تجزیه ارتباطی بر اساس اطلاعات حاصل از 16 ترکیب آغازگری ISSR استفاده شد. ارزیابی فنوتیپی جمعیت‎ها در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ارومیه در سال 1391 انجام گرفت. نشانگر UBC-859 موثرترین نشانگر در بررسی تنوع جمعیت‌های کرچک در این تحقیق بود. بر اساس 116 مکان تکثیری توسط آغازگرهای ISSR، ژنوتیپ‎های مورد بررسی به 6 زیر جمعیت تقسیم شدند. با استفاده از مدل خطی مخلوط (MLM)، 26 مکان پیوسته با 17 صفت مورفولوژیک شناسایی شد. مقدار R2 در محدوده 4/12 (UBC857-5) تا 1/28 درصد (UBC844-2) متغیر بود. اکثر مکان‌ها به‎طور اختصاصی با یک صفت پیوسته بودند. مکان UBC812-8 با 8 صفت مورد مطالعه پیوسته بود. وجود نشانگرهای مشترک در میان برخی صفات بررسی شده می‌تواند ناشی از اثرات پلیوتروپی و یا پیوستگی نواحی ژنومی دخیل در کنترل این صفات باشد. شناسایی نشانگرهای مشترک اهمیت زیادی در به­نژادی گیاهان دارد، زیرا گزینش هم­زمان چند صفت از طریق انتخاب به‎کمک نشانگر (MAS) را امکان­پذیر می­سازند.