بررسی تنوع ژنتیکی دم‎گاوی Smirnovia iranica Sabeti)) در ایران با استفاده از نشانگرهای RAPD

نویسندگان

1 استاد، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 نویسنده مسئول مکاتبات، استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، پست الکترونیک: mghavam@kashanu.ac.ir

3 استاد، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران

4 دانشیار، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2016.106172
چکیده

گیاه دم‎گاوی (Smirnovia iranica) از خانواده Fabaceae و از گونه‎های درختچه‏ای ارزشمند بومی و سازگار در ماسه‏زارهای مناطق مرکزی ایران است که از نظر تولید علوفه و حفاظت خاک و ایجاد چشم‎انداز زیبا و ارزش دارویی بسیار حایز اهمیت است. به‎منظور بررسی تنوع ژنتیکی این گیاه از رویشگاه آن واقع در ماسه‏زارهای کاشان 4 سایت مطالعاتی به‎فاصله 30 کیلومتر از هم انتخاب و از هر سایت 5 نمونه گیاهی جمع‎آوری و با استفاده از 11 آغازگر مورد تجزیه RAPD قرارگرفتند. نتایج حاصل از ماتریس تشابه Dice،  تجزیه خوشه‎ای به‎روش UPGMA و اطلاعات باندها، نشان داد که از 72 مکان تکثیرشده توسط آغازگرها به‎طور متوسط 61 مکان چندشکل بودند. تجزیه خوشه‌ای، تنوع قابل توجهی را در بین نمونه‎ها نشان داد. میزان تشابه از 97/0 برای نزدیکترین افراد در سایت 4 تا 64/ 0 بین دورترین نمونه‎ها مربوط به سایت‎های مختلف، مشاهده شد. کل نمونه‎ها به 5 گروه اصلی تبدیل شدند که دو گروه دارای یک نمونه و به‎ترتیب شامل نمونه‎های 3 (از سایت اول) و نمونه 12 (از سایت سوم) بودند، دو گروه دیگر مخلوطی از نمونه‎های مختلف بودند که هر کدام به زیرگروه‎هایی تقسیم شدند و یک گروه فقط شامل نمونه‎های متعلق به سایت 4 بود. گروه‌بندی ژنتیکی به‎دست آمده از RAPD تقریبا با توزیع جغرافیایی مطابقت نشان داد. عدم تطابق در یک سایت ممکن است به‎دلیل مهاجرت بذر این گیاه از منطقه‏ای به‎منطقه دیگر توسط عوامل مختلف و به‎ویژه بادهای شدید باشد.