ریزازدیادی گیاه دارویی آنغوزه (Ferula assa- foetida L.)
نویسندگان
1 نویسنده مسئول مکاتبات، استادیار، گروه گیاهان دارویی پژوهشکده کشاورزی، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران. تهران پست الکترونیک: masoumian200@yahoo.com
2 کارشناس ارشد پژوهشی، گروه گیاهان دارویی پژوهشکده کشاورزی، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران. تهران
3 دانشیار، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران
doi
10.22092/ijrfpbgr.2016.106173چکیده
این تحقیق با هدف بهینهسازی ریزازدیادی گیاه دارویی آنغوزه (Ferula assa- foetida L.) انجام شد. اثرات سیتوکینینها (BAP, 2ip, Kin)، اکسینها (IBA، NAA و Pic) و تاثیر متقابل این هورمونها در غلظتهای مختلف (صفر تا 5/2میلیگرم درلیتر) بر روی محیط MS و در شرایط کشت درون شیشه ارزیابی شد. نتایج حاکی از تاثیر بیشتر هورمون BAP بر ساقهزایی و رشد طولی گیاهچهها بود و غلظت 1 میلیگرم درلیتر این هورمون، با میانگین 3 ساقه به ازای هر ریزنمونه، اختلاف معنیداری با دیگر غلظتهای مورد بررسی نشان داد و افزایش 66 درصد ساقهزایی نسبت به شاهد را در پی داشت. همچنین بلندترین ساقه در غلظت 5/1 میلیگرم برلیتر BAP ایجاد شد. در این مطالعه، محیطMS حاوی یک میلیگرم برلیتر BAP و 01/0 میلیگرم بر لیتر IBA، مناسبترین تیمار بهمنظور ریزازدیادی گیاهچه و ایجاد ریشههای غدهای مطلوب برای تکثیر متوالی گیاهچه، تشخیص داده شد. در این ترکیب هورمونی، میانگین ارتفاع گیاهچهها 96/3 سانتیمتر بود که در مقایسه با شاهد (28/2 سانتیمتر) 6/57 درصد افزایش نشان داد. تعداد ساقه جانبی نیز با میانگین 3 عدد به ازای هر ریزنمونه در مقایسه با شاهد سه برابر افزایش داشت. این مطالعه نشان داد ریشههای غدهای در مقایسه با ریشههای طویل از توانایی ساقهزایی بیشتری برخوردارند. همچنین بهدلیل وجود ریشههای طویل هم در شرایط طبیعی و هم در کشت درون شیشه، مشخص شد آنغوزه حاوی اکسین درونزا است.