استفاده از زمین‌آمار در تعیین متوسط حداکثر بارش روزانه جهت برآورد دبی سیلاب با استفاده از مدل WMS

نویسندگان

1 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

2

3

4 دانشگاه علامه طباطبایی

5

6

doi
چکیده

سیلاب در مطالعات مربوط به بهره‌برداری از منابع آبی یا مدیریت سیلاب و ساخت سدها از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد و ایمنی سازه‌های مربوط به بندها و سدها وابسته به مطالعات دقیق هیدرولوژیکی می‌باشد. این مطالعه باهدف استفاده از روش‌های زمین‌آماری در تعیین متوسط حداکثر بارش روزانه در سطح حوضه به‌عنوان ورودی مدل، جهت برآورد بیشینه دبی سیلاب با استفاده از مدل WMS در حوزه آبریز عموقین در استان اردبیل، انجام‌شده است. حوزه عموقین با مساحت 78 کیلومترمربع در بخش مرکزی استان اردبیل واقع‌شده است برای تعیین شماره منحنی حوضه، نقشه کاربری اراضی و گروه هیدرولوژیک خاک (D، C، B) در محیط GIS تلفیق گردید. برای تهیه این نقشه‌ها از نرم‌افزار Idrisi32 و تصاویر ماهواره لندست 8 استفاده شد. مقدار شماره منحنی حوضه برابر 7/78 برآورد گردید. برای تعیین متوسط بارش از روش‌های مختلف زمین‌آماری کریجینگ و کو کریجینگ جهانی با مدل‌های برازش، دایروی، نمایی، گوسی و نرمال و هم‌چنین روش عکس فاصله وزنی(IDW)، درون‌یابی چندجمله‌ای جهانی(GPI)، درون‌یابی چندجمله‌ای محلی(LPI) و روش رابطه شعاع محور(RBF)،  استفاده شد. نتایج نشان داد که روش کو کریجینگ نرمال برای دوره‌ بازگشت‌های مختلف دارای کم‌ترین خطا می‌باشد، سپس متوسط حداکثر بارش روزانه برای حوضه‌ با استفاده از روش کو کریجینگ نرمال برای دوره بازگشت‌های مختلف محاسبه گردید. با در نظر گرفتن وقایع بارندگی-رواناب در سطح منطقه در مرحله واسنجی (7/17RE=، 0/44RMSE =) و اعتبار‌سنجی (2/51RE=، 0/0042RMSE =) دقت و اعتبار برآورد سیلاب توسط مدل مورد تائید قرار گرفت.