فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: چالش‌های اجتماعی و تحصیلی امروزی اهمیت بررسی عوامل مؤثر بر مسئولیت‌پذیری را افزایش داده است. این پژوهش با هدف تعیین نقش واسطه‌ای ادراک شایستگی در رابطه بین سبک‌های اسنادی و هویت با مسئولیت‌پذیری انجام گرفت. روش: این پژوهش، با توجه به اهداف، از نوع بنیادی و با توجه به شیوه جمع­ آوری داده­ ها از نوع توصیفی- همبستگی و با توجه به زمان، از نوع مقطعی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 1402-1403 بود که از میان آن‌ها ۳۷۸ نفر به‌صورت تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس کنترل درونی و بیرونی راتر (1966)، پرسشنامه سبک هویت برزونسکی (1992)، پرسشنامه ادراک شایستگی هارتر (1982) و پرسشنامه مسئولیت‌پذیری گاف (1986) استفاده شد. داده‌ها با استفاده ازمدل معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که سبک اسناد درونی و هویت اطلاعاتی و هنجاری تأثیر مثبت و معناداری بر مسئولیت‌پذیری و ادراک شایستگی داشتند، درحالی‌که سبک اسناد بیرونی و هویت اجتنابی تأثیر منفی و معنادار نشان دادند (0/05>p) همچنین، اثر غیرمستقیم سبک­ اسناد درونی، سبک­های هویت اطلاعاتی و هنجاری بر مسئولیت ­پذیری به واسطه ادراک شایستگی مثبت و معنی­دار است (0/05>p) و اثر غیرمستقیم سبک اسناد بیرونی و سبک هویت اجتنابی بر مسئولیت­پذیری به واسطه ادراک شایستگی منفی و معنادار است (0/05>p) . نتیجه‌گیری: تقویت سبک‌های اسناد درونی و هویت‌های اطلاعاتی و هنجاری با افزایش ادراک شایستگی، مسئولیت‌پذیری را ارتقا می‌دهد، درحالی‌که سبک‌های اسناد بیرونی و هویت اجتنابی این ویژگی را تضعیف می‌کنند. یافته‌ها بر اهمیت عوامل روان‌شناختی در برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای تأکید دارند.