فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 دیگرخواهــی، بــه‌عنــوان یکــی از ارزش‌هــای برجســتۀ انســانی، در متــون اســامی بــه شــکلی بنیادین مــورد توجه قرار گرفته اســت. ایــن پژوهش با روش توصیفــی ـ تحلیلــی و بــر پایۀ مطالعات کتابخانــهای صورت گرفته و به دنبال ترســیم شــبکۀ مفهومی دیگرخواهی در قرآن با تأ کید بر انسجام معنایــی و تأثیــرات اجتماعی آن اســت. پژوهش حاضر نشــان می‌دهد که مفاهیمــی همچــون ایثار، انفاق، تعاون، احســان، صدقــه و اطعام هر یک بــا دیگرخواهــی پیوندی عمیق دارند و در آیات قــرآن به صورت نظام‌مند معرفــی شــده‌اند. از میان این مفاهیــم، ایثار به‌عنوان متعالی‌ترین ســطح دیگرخواهی شــناخته شــده که بــر ترجیح نیاز دیگران بر خــود تأ کید دارد. آیــات قــرآن بر دو مؤلفه کلیدی دیگرخواهی تأ کید دارند: هدف قرار دادن رفــاه دیگــران و عدم توقع پاداش مــادی. قرآن، دیگرخواهــی را صرفاً یک رفتــار اجتماعــی نمی‌داند، بلکه بــا تأ کید بر نیّت خالصانــه و رضایت الهی آن را بــه‌عنــوان یک رویکرد الهی و تکلیــف ایمانی تبیین می‌کند و آن را از ســطح فردی به نظامی اجتماعی ارتقا می‌دهد، الگویی جامع برای روابط انسانی ارائه می‌کند که هم به تعالی فردی و هم به پیشرفت جامعه منجر می‌شــود. قرآن با پیوند دیگرخواهی به مفاهیمی مانند «فی سَــبیلِِ اللهِ» و «لِوَ جْهِ اللَّهِ» آن را از سطح رفتارهای صرفاً انسان‌محور به عرصه‌ای الهی ارتقا می‌دهد. همچنین، دیگرخواهی در قرآن نه تنها یک فضیلت فردی، بلکه پایه‌ای برای تحقق عدالت اجتماعی و انسجام امت اسامی است.