اثر محیط کشت، ژنوتیپ و تنظیمکنندههای رشد گیاهی بر ریزازدیادی گیاه جاتروفا (Jatropha curcas L.)
نویسندگان
1 نویسنده مسئول مکاتبات، استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران پست الکترونیک memam@rifr-ac.ir
2 کارشناس ارشد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران
3 کارشناس، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران
4 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران
doi
10.22092/ijrfpbgr.2015.102242چکیده
جاتروفا،Jatropha curcas یک گونه گرمسیری سریعالرشد از خانواده Euphorbiaceae است این گیاه باارزش دارای اهمیت اقتصادی، دارویی و صنعتی است. تکثیر معمول گیاه از طریق بذر و قلمه میباشد. نظربه روغنی بودن بذر جاتروفا و پایین بودن قوه نامیه آن، از کشت جوانه برای تکثیر گیاه استفاده شد. برای ریزازدیادی گیاه، از جوانههای رأسی دانهالهای دو و چهارساله جاتروفا (ژنوتیپ 1 و 2)، در فصلهای مختلف سال استفاده شد. ضدعفونیکردن سطحی نمونهها، با استفاده از محلول کلرید جیوه 1/0 درصد بهمدت ده دقیقه و در فصل پاییز انجام شد و این تیمار بالاترین میزان استقرار جوانه را برای ژنوتیپ 2 بههمراه داشت. بیشترین رشد طولی و تکثیر شاخه در محیط MS با ترکیب سیتوکینین BA و اکسین IBA در غلظتهای بهترتیب سه و 1/0 میلیگرم در لیتر بهدست آمد. اثرعامل ژنوتیپ بر شاخهزایی معنیدار نبود ولی تأثیر ژنوتیپ 2 بر صفات رشد بالاتر از ژنوتیپ دیگر بود. در مرحله ریشهزایی، بیشترین میزان ریشهدارشدن نمونهها در تیمار محیط تغییریافتهMS دارای IBA در غلظت یک میلیگرم در لیتر بهدست آمد. گیاهان حاصل از کشت بافت پس از انتقال به خاک گلدان و در شرایط گلخانهای سازگار شدند.