ارزیابی انتقادی آراء مفسران پیرامون عبارت «أخت هارون» با تأ کید بر معنای أخت

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قم، قم، ایران

2 استادیار، گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بو علی سینا، همدان، ایران

doi
10.22084/qss.2025.29780.1066
چکیده

 از جملــه تعابیــری کــه مفســران در تفسیــر آن اختلاف‌نظــر دارنــد عبــارت «أخت هارون» در آیۀ 2۸ســورۀ مریم اســت. برخی از خاورشناســان نیز به تعیین معنای این عبارت پرداخته‌اند. مســئلۀ دیگری که مفســران در آن اتفــاق نظــر ندارنــد مراد از هــارون در این آیه اســت که به شــخصیت‌های مختلفی تفسیر شــده اســت؛ از جمله بــرادر حضرت موســی(ع،) برادر تنی حضرت مریم (س)، شــخصی پرهیزکار به نام هارون و شــخصی فاسق که در زمان حضرت مریم(س) می‌زیســته اســت. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی-انتقــادی بــه مطالعــه آراء مفســران پرداختــه و با بررســی مســائل مذکــور، تفسیــری متفــاوت و هماهنــگ بــا سیــاق از آیــۀ مــورد بحــث ارائه نموده است. نتیجه اینکه در این مطالعه، همسو با تفاسیر مختلف شیعه و سنی، معنای "شبیه" و "نظیر" برای واژۀ «أخت» برگزیده شد که در قالب کلام کنایی توســط بنی اســرائیل برای ســرزنش حضرت مریم(س) به کار رفتــه اســت. به نظر می‌رســد عواملی همچون دوری از فضــای نزول آیات و عــدم توجــه بــه معانی مختلــف واژۀ أخــت در ادبیات عــرب و هم‌چنین عــدم توجــه به روایت منقول از پیامبر(ص) در فهم ناصواب از این تعبیر تأثیرگذار بوده‌ است.