خصوصیات ریختشناسی و عملکرد ریشه در ژنوتیپهای بومی کاسنی
نویسندگان
1 استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2 استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 استادیار، پژوهشکده علوم و صنایع غذایی، مشهد
4 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات- پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
5 نویسنده مسئول مکاتبات، دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
6 استادیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان
doi
10.22092/ijrfpbgr.2015.102283چکیده
کاسنی (Cichorium intybus) یک گیاه دارویی است که درریشه، برگ و بذر آن ترکیبات مهمی مثل اینولین، سزکوئیترپن لاکتونها، کومارینها و فلاونوئیدها وجود دارد. کاسنی ریشهای بهعنوان یک گیاه صنعتی، اصلیترین منبع تهیه اینولین، در کشورهای اروپایی، چین و ژاپن است. در این تحقیق برای اولین بار جهت بررسی توانمندی ژنوتیپهای بومی کاسنی از نظر عملکرد ریشه و چند صفت زراعی مهم، یازده توده بومی و یک جمعیت مجارستانی کاسنی ریشهای (شاهد) اواخر اسفند سال زراعی 91-1390 در پژوهشکده علوم و صنایع غذایی مشهد کشت شدند. صفات مورد مطالعه، شامل طول و عرض برگ، شدت کرکدار بودن، وزن خشک ریشه و اندامهای هوایی و نسبت آنها، زمان ظهور ساقه گلدهنده، تعداد جوانه در محل طوقه و ارتفاع نهایی گیاه بود. با توجه به اینکه رابطه بین عملکرد اینولین و درصد اینولین در ارقام بررسی شده کاسنی، معنیدار نیست، لذا در این تحقیق وزن خشک ریشه بهعنوان شاخص عملکرد اینولین کاسنی در نظر گرفته شد. وزن خشک ریشه در اکثر ژنوتیپهای ایرانی در اولین نمونهگیری در مرحله روزت تا قبل از ظهور ساقه گلدهنده (هفته هشتم پس از کاشت) وضعیت مطلوبی داشت و حتی ژنوتیپ ملاثانی وزن خشک ریشه بیشتری نسبت به شاهد داشت، ولی وزن خشک ریشه ژنوتیپهای بومی با ظهور ساقه گلدهنده (بولتینگ) در سال اول کشت در دومین مرحله نمونهگیری یک ماه قبل از برداشت (هفته بیست و ششم پس از کاشت) بهطور چشمگیری نسبت به شاهد کمتر بود.
