تنوع ژنتیکی صفات رویشی و زایشی در ژنوتیپهای مختلف استپی ریشدار Stipa barbata var. arabica در استان اصفهان
نویسندگان
1 نویسنده مسئول مکاتبات، مربی پژوهش، زیست شناسی گیاهی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان
2 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
doi
10.22092/ijrfpbgr.2015.102303چکیده
بهمنظور بررسی تنوع ژنتیکی و روابط بین صفات رویشی و زایشی گیاه استپی ریشدار (Stipa barbata var. arabica)،آزمایشی روی 16 ژنوتیپ جمعآوری شده از نقاط مختلف استان اصفهان با استفاده از طرح بلوکهای کامل تصادفی و 3 تکرار، در ایستگاه تحقیقاتی شهید فزوه اصفهان طی سالهای 1392- 1393 انجام شد. نتایج تجزیه واریانس اختلاف معنیداری میان ژنوتیپهای مورد مطالعه برای همه صفات نشان داد. کلیه صفات بهجز طول برگ از وراثتپذیری متوسط تا زیاد (60 الی99 درصد) برخوردار بودند. ژنوتیپ پلکله و ایستگاه میمه با عملکرد علوفه بهترتیب معادل 3129 و 2804 کیلوگرم در هکتار و عملکرد بذر 409 و 265 کیلوگرم در هکتار بهعنوان ژنوتیپهای برتر شناخته شدند. عملکرد دانه همبستگی مثبت و معنیداری با عملکرد علوفه داشت. شش مؤلفه اول در تجزیه به مؤلفههای اصلی، 83 درصد از کل واریانس متغیرها را توجیه کرد. وزن خشک بوته، وزن بذر تک بوته، عملکرد علوفه و بذر عمدهترین نقش را در تبیین مؤلفه اول داشتند. در مؤلفه دوم، ارتفاع در زمان رسیدگی بذر و تاج پوشش، در مؤلفه سوم طول برگ، در مؤلفه چهارم طول خوشه در زمان رسیدگی بذر، در مؤلفه پنجم طول خوشه در آغاز خوشهدهی و ارتفاع گیاه در آغاز خوشهدهی و در مؤلفه ششم تعداد بذر در خوشه و وزن بذر در خوشه بیشترین اهمیت را در تبیین این مؤلفهها داشتند. تجزیه خوشهای، 12 ژنوتیپ مورد بررسی را در سه گروه مختلف قرار داد که در آن اختلافهای چشمگیری از نظر عملکرد بذر و علوفه بین گروهها وجود داشت.