ارزیابی تنوع ژنتیکی برخی از جمعیتهای گیاه دارویی نوروزک (Salvia leriifolia) با استفاده از نشانگر مولکولی ISSR
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
2 استاد، گروه زراعت، دانشگاه فردوسی، مشهد
3 استاد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران
4 استادیار، گروه بیوتکنولوژی و بهنژادی گیاهی، دانشگاه فردوسی، مشهد
5 نویسنده مسئول مکاتبات، استاد، گروه زراعت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
doi
10.22092/ijrfpbgr.2015.101528چکیده
نوروزک (Salvia leriifolia) گیاهی دولپه و چندساله از خانواده نعنائیان و بومی استانهای خراسان و سمنان است. وجود 56 درصد روغن در مغز دانه، مواد مؤثره دارویی در برگ و ریشه و علوفه با کیفیت، این گیاه را در زمره گیاهان بالقوه روغنی، دارویی و علوفهای قرار میدهد. این تحقیق با هدف بررسی تنوع ژنتیکی 44 ژنوتیپ مربوط به 10 جمعیت گیاه نوروزک از استانهای خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سمنان با استفاده از نشانگر مولکولی ISSR انجام شد. از 13 آغازگر مورد استفاده، شش آغازگر بهعنوان آغازگرهای برتر انتخاب شدند که در بین آنها قطعات تکثیری 834UBC بیشترین تعداد آلل و حداکثر چندشکلی را داشت. بر اساس نتایج بهدست آمده توسط آغازگرهای برتر، تنوع ژنتیکی بالایی درون و بین جمعیتهای نوروزک مورد بررسی وجود داشت. بر اساس گروهبندی جمعیتها، جمعیتهای مربوط به استانهای خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سمنان در گروههای جداگانهای قرار گرفتند. اگرچه نشانگر ISSR بهخوبی توانست تفاوت بین جمعیتها را آشکار کند، اما بر اساس نتایج تجزیه خوشهای و پراکنده بودن ژنوتیپهای مختلف یک جمعیت در بین ژنوتیپهای سایر جمعیتها، بهطور کلی میتوان نتیجه گرفت که فواصل ژنتیکی بین جمعیتها با فاصله جغرافیایی موجود در رویشگاههای طبیعی نوروزک مطابقت نداشت.