«تحلیل رویکرد محققان اروپایی به مضامین آیات زنانه در قرآن» (با تمرکز به آیات مربوط به زنان)

نویسندگان

1 مدیر فرهنگی دانشگاه ع پ شهید بهشتی

2 دانشگاه امام صادق ع

doi
10.22084/qss.2024.28801.1016
چکیده

دین ستیزان و دین ناشناسان، چنین القاء نموده‌اند که ادیان به طور عام و اسلام به طور خاص نسبت به حقوق فردی و اجتماعی زنان بی توجه و حتی دارای قصور است. از طرف دیگر در پی جنبش‌های زنانه به جهت احقاق حقوق زنان، مستشرقان، متون مقدس دینی از جمله قرآن را بازخوانی کرده و به مباحثی همچون: جایگاه و حقوق اجتماعی و سیاسی و اقتصادی زنان و مسائلی از قبیل: خلقت زن، قوامیت، تعدد زوجات و... از منظر قرآن پرداخته‌‌اند. گرچه اختلاف آرا بین ایشان وجود دارد؛ اما جریان فکری غالب آنان، قرآن را متنی احیاگر حقوق زنان و عاری از هرگونه نگاه جنسیتی و سلطه‌‌گری مردانه و تحقیرآمیز نسبت به زنان دانسته و تلاش می‌کنند تا به هر طریق ممکن، سایۀ سلطۀ مردان را از زنان حذف نمایند . مستشرقان بر این باورند که ترجمه ها و تفاسیر مردسالارانه با نظام تساوی جنسیتی در قرآن مخالفت دارد و غالباً معتقدند که قرآن با حضور زنان در همۀ ابعاد اجتماعی و سیاسی و رهبری آنان موافق است، گرچه گاهی در برداشت آیات دچار کج فهمی شده‌اند که از دلایل آن عدم دسترسی به منابع و آرا عالمان شیعه و نبود روش علمی و تفسیری است؛ لذا تبیین و بسط آراء اندیشمندان شیعی، می‌‌تواند بسیاری از ابهامات دربارۀ نگرش اسلام به زنان را بزداید. این مقاله ضمن تبیین و نقد آرا مستشرقان، نظرات مفسران شیعی را به ‌عنوان فصل‌‌الخطاب و مصحح آرا بیان می‌‌کند.