بررسی رابطه بیان ژن‌های اصلی مسیر MEP و میزان تولید مونوترپن‌ها در Artemisia annua

نویسندگان

1 دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 نویسنده مسئول مکاتبات، استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج پست الکترونیک: mnaghavi@ut.ac.ir

4 استادیار، دانشکده بیوتکنولوژی دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین، آمل

doi
10.22092/ijrfpbgr.2015.12219
چکیده

جنسArtemisia  از خانواده Asteraceae دارای 34 گونه در ایران است که حاوی ترکیبات با ارزش دارویی هستند. مهمترین کاربرد آرتمیزیا در درمان مالاریا می­باشد. این گیاه علاوه بر آرتمیزنین، دارای ترکیبات ثانویه دیگری نظیر پلی­فنول­ها، ترپن­ها، فیتواستروئیدها و الکالوئیدها می­باشد. مسیر MEP (2-C- متیل-D­- اریتریتول 4- فسفات) یک مسیر کلروپلاستی بوده که مونوترپن­ها از این مسیر تولید می­شوند. این مسیر تنها در گیاهان فتوسنتزکننده و بعضی باکتری­ها وجود دارد. در این تحقیق میزان تولید ترکیبات مونوترپن از مسیر MEP با بیان سه ژن اصلی این مسیر (DXS, DXR, HDR) در سه بافت برگ، غنچه و گل مورد مقایسه قرار گرفت. ترکیبات مونوترپن توسط دستگاه GC/MS شناسایی شده و بیان ژن­ها به‎روش PCR زمان واقعی مطالعه شد. تعداد شش ترکیب مونوترپن α-pinene، Camphene، β-Myrcene، 1,8-Cineole، Artemisia ketone و Camphor حاصل تجزیه با GC/MS در برگ، غنچه و گل به‎ترتیب 8/60، 54 و 76/78 درصد از عصاره را به خود اختصاص دادند. از بین این ترکیبات نیز Artemisia ketone و Camphor میزان بالاتری داشتند. بیان ژن DXS در غنچه و گل 3 برابر برگ بود. همچنین، ژن DXR بیشترین میزان بیان را در گل نشان داد و بیان ژن HDR در برگ 3 برابر گل و تقریبا مشابه غنچه بود.