فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دو واژه قرآنی ملت و امت در کتب لغت متأخر به nation معنا شده است . اما هیچ یک در معنای اصلی و ریشه ای خود قرار نگرفته اند . در پژوهش با توجه به مشخصات ایندو واژه قرآنی در زمان نزول وحی و در قرآن کریم و مختصات و سیاق آیات مربوطه ،با رویکرد تاریخ انگاری به بررسی روند تغییرات ایجاد شده در واژه امت و ملت پرداخته و تفاوت معنای دو واژه بر اثر تحولات فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی ایران نشان داده شده است . در نتیجه واژه ملت در قرآن کریم با معنی روش و راه همخوانی دارد و واژه امت به اشتراک زمانمند شاخصه با شرایطی استفاده شده است البته ممکن است شاخصه در یک نفر فقط باشد و به آن هم امت در قرآن کریم اطلاق شده است . اما با توجه به رویکرد اندیشمندان و تاریخ بعد از قرون اولیه اسلام و مفهوم کنشگرانه گرفتن واژه ملت در کنار معنای اصلی واژه ، تا حدی دو واژه امت و ملت به یکدیگر نزدیک شده است . اما از دوره قاجار به بعد و عصر مشروطیت دوباره در معنا از یکدیگر فاصله گرفته اند و امت بر جامعه مسلمین اطلاق و ملت بر اهالی یک سرزمین جغرافیایی ویژه استفاده شد . nation نیز از جا گشتگی معنایی داشته و معادل سازی آن با این دو واژه قرآنی ملت و امت مناسب نیست. مسئله تقدس در این دو واژه قرآنی و تغییر رویکرد مفهومی آن بسیار با اهمیت است .