اثر محلولپاشی روی و منابع کلسیم بر بهبود پارامترهای کیفی و کاهش ریزش میوه در سیب
نویسندگان
1 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.
2 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران
3 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.
4 پژوهشکده بیوتکنولوژی صنایع غذایی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، تبریز، ایران.
doi
10.22092/ijsr.2026.370743.791چکیده
ریزش قبل ازبرداشت میوه یکی از عوامل مهم کاهش عملکرد و کیفیت سیب بهشمار میرود و عناصر تغذیهای بهویژه روی و کلسیم نقش مؤثری در کنترل آن دارند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر محلولپاشی سیترات روی و منابع مختلف کلسیم بر کاهش ریزش و بهبود کیفیت میوه سیب رقم 'رد دلیشس' طی چهار سال زراعی (۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳) در یک باغ تجاری در ارومیه انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار و با شش تیمار کودی شامل شاهد، سیترات روی، سیترات کلسیم، کلرید کلسیم، سیترات روی + سیترات کلسیم و سیترات روی + کلرید کلسیم و سه زمان محلولپاشی اجرا گردید .زمانهای محلولپاشی شامل فندقه شدن + گردویی شدن + دو هفته قبل از برداشت، فندقه شدن + شروع رنگگیری + دو هفته قبل از برداشت، و فندقه شدن + گردویی شدن + شروع رنگگیری + دو هفته قبل از برداشت بود. محلولپاشیها با غلظت 0/3 درصد سیترات روی، 0/3 درصد سیترات کلسیم و 0/5 درصد کلرید کلسیم انجام شد .نتایج نشان داد که کاربرد ترکیبی سیترات روی + سیترات کلسیم در مرحله چهارمرحلهای محلولپاشی، بیشترین کاهش ریزش میوه و بهبود پارامترهای کیفی مانند سفتی بافت، مواد جامد محلول و اسیدیته را بههمراه داشت. این تیمار همچنین موجب کاهش pH و نسبتهای N/Ca، K/Ca، Mg/Ca و B/Ca گردید. غلظت عناصر کلسیم، روی، بور و منگنز در میوه افزایش یافت و غلظت نیتروژن، آهن و پتاسیم کاهش نشان داد. در برگ نیز افزایش قابل توجهی در غلظت اکثر عناصر مشاهده شد. در مجموع، استفاده ترکیبی از روی و کلسیم همراه با محلولپاشی در مراحل بحرانی رشد میوه، راهکار مناسبی برای کاهش ریزش و بهبود کیفیت میوه سیب ارزیابی شد.