فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش بررسی نقش برخی ویژگی‌های فیزیکی خاک در نفوذ آب به خاک در برخی خاک‌های منطقه نیمه‌خشک زنجان بود. بدین منظور، ۶۸ نقطه با تنوع بافت، کاربری و پوشش گیاهی، انتخاب و آزمایش‌های نفوذ با استفاده از استوانه مضاعف انجام شد. در نمونه‌های خاک (صفر تا 60 سانتیمتر) ۱2 ویژگی فیزیکی اندازه‌گیری شد. شش شاخص نفوذ شامل: نفوذ تجمعی (CI)، نفوذ اولیه (II)، شدت‌ نفوذ اولیه (IIR)، شدت نفوذ نهایی (FIR)، شدت نفوذ متوسط (MIR) و عمق مؤثر نفوذ (EDI) تعیین شدند. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که میانگین وزنی (MWDwet) و هندسی (GMDwet) قطر خاکدانه‌ها در حالت تر با همه شاخص‏های نفوذ رابطه معنی‏دار داشت (p< 0.05). چگالی ظاهری (BD) با CI، II، FIR و  MIR همبستگی معنی‏دار داشت (p< 0.05). نتایج رگرسیونی نشان داد ویژگی‌های فیزیکی خاک شامل: چگالی ظاهری، رطوبت اولیه، سنگریزه، توزیع اندازه ذرات و میانگین هندسی قطر خاکدانه‏ها نقش محوری در تعیین­ نفوذ آب در خاک داشتند. برای انجام تحلیل واریانس یک‌طرفه، خاک­ها در چهار گروه بر مبنای BD، MWDwet و  GMDwet تقسیم شدند. تفاوت معنی­داری بین سطوح مختلف GMDwet از نظر CI، II و FIR وجود داشت (p< 0.05). همچنین تفاوت بین سطوح مختلف MWDwet از نظر CI و II معنی‌دار بود و در مورد سطوح مختلف BD، تفاوت­ها تنها از نظر CI معنی‌دار بود. این پژوهش نشان داد که علاوه بر ساختمان خاک، توزیع اندازه ذرات اولیه نیز با اثرگذاری بر شاخص‌هایی مانند چگالی ظاهری، تخلخل و پایداری خاکدانه‌ها، نقش مؤثری در نفوذ آب در خاک‌های منطقه نیمه‌خشک دارد.