اثربخشی طرحواره‌درمانی بر حمایت اجتماعی ادراک‌شده و فراهیجان مادران کودکان طیف خودمانده

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تبریز

2 دانشگاه علوم پزشکی تبریز

doi
10.22034/ceciranj.2026.560018.2005
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر حمایت اجتماعی ادراک‌شده و فراهیجان در مادران کودکان طیف خودمانده بود . روش پژوهش حاضر، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه مادران کودکان طیف خودمانده در شهر زرین شهر در سال 1404-1403 بود که از میان آن‌ها، 30 نفر، با روش نمونه‌گیری هدفمند به عنوان نمونه آماری انتخاب و به صورت تصادفی و برابر در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برنامه طرحواره‌درمانی طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای برای شرکت‌کنندگان گروه آزمایش ارائه شد، در حالی که برای گروه کنترل طرحواره درمانی اجرا نشد . شرکت‌کنندگان با استفاده از پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک‌شده زمیت و همکاران ( MSPSS ) و مقیاس فراهیجان میتمنسگر و یرو همکاران ( MES ) مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌های گردآوری شده با آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم‌افزار SPSS-27 مورد تجزیه‌و ‌ تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که طرحواره درمانی موجب بهبود نمره کل حمایت اجتماعی ادراک‌شده و مولفه حمایت اجتماعی شده است (05/0> P )؛ اما نتوانسته است مولفه‌های حمایت خانوادگی و حمایت دوستان را به طور معناداری بهبود ببخشد (05/0< P ) . علاوه‌براین، این برنامه موجب بهبود بعد فراهیجان مثبت و مولفه‌های سرکوب و شفقت شده است (05/0> P ). با این حال، این روش درمانی نتوانست به بهبود معنادار بعد فراهیجان منفی و مولفه‌های خشم، شرم، کنترل افکار و علاقه منجر گردد (05/0< P ) . لذا، ‌می‌توان نتیجه گرفت طرحواره درمانی در ارتقای ابعاد مثبت فراهیجان و حمایت اجتماعی مادران کودکان طیف خودمانده موثر است .