تأثیر سطوح مختلف شوری بر جذب و توانایی گیاه‌پالایی عنصر کادمیم در گیاه کینوا (Chenopodium quinoa. Willd)

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

doi
10.22092/ijsr.2026.371007.794
چکیده

کینوا یک گیاه هالوفیت است که در برخی کشورهای آمریکای جنوبی به­عنوان غلات استفاده می‌شود و دارای ارزش غذایی بالایی است. در سال‌های اخیر این گیاه به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است. تحقیق حاضر، در راستای بررسی توانایی جذب و تحمل گیاه کینوا برای گیاه‌پالایی عنصر کادمیم در شرایط شور انجام شد. آزمایش به­‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و با دو فاکتور اصلی شامل: شوری (سطوح 0، 4، 8 و 12 دسی­زیمنس بر متر) و آلودگی کادمیم (سطوح 0، 6 و 12 میلی­گرم بر کیلوگرم)، در شرایط گلخانه‌ای انجام شد. برای تیمار کردن خاک با سطوح کادمیم از سولفات کادمیم و برای اعمال تیمار شوری خاک از کلرید سدیم استفاده شد. پس از سپری شدن 12 هفته از زمان کاشت، گیاهان برداشت شدند. نتایج نشان داد حداکثر مقادیر کادمیم جذب شده در دانه 27/05، برگ 74/47، ساقه 68/34 و ریشه 245 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشگ گیاه بود. در همه قسمت‌های گیاه با افزایش مقادیر کادمیم و شوری، جذب کادمیم نیز افزایش یافت. بیشترین مقدار کادمیم باقیمانده در خاک پس از برداشت 0/133 میلی­گرم بر کیلوگرم و بیشترین مقدار هدایت الکتریکی خاک پس از برداشت 0/88 دسی­زیمنس بر متر بود. این پژوهش نشان داد که کینوا گیاهی مناسب جهت گیاه‌پالایی در خاک‌های آلوده به کادمیم، به‌ویژه در شرایط شور، است. همچنین عدم مشاهده تغییرات جدی در صفات مورفولوژیکی گیاه در شرایط آلودگی، پایداری و مقاومت آن را در برابر تنش­های شوری و کادمیم تأیید می‌نماید.