ارائه چارچوب مفهومی بکارگیری همبست خدمات اکوسیستمی در ارزیابی راهبردی محیط زیست به منظور پشتیبانی از فرایند های برنامهریزی، تصمیم گیری و ارزیابی
نویسندگان
1 پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی
2 پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی
3 پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی
4 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان
doi
10.48308/spdp.2023.103704چکیده
امروزه ارزیابی خدمات اکوسیستمی به عنوان مبنایی مهم برای سیاستگذاری و تصمیمگیری شناخته شده است، زیرا این ارزیابی بر اساس تعامل بین طبیعت و انسانها و پتانسیلهای لازم برای رفع تعارض و همافزایی بین بخشهای محیطزیستی ، اقتصادی و اجتماعی در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار شکل گرفته است. با این وجود، عملا بکارگیری آن در برنامهریزی فضایی و پشتیبانی از تصمیم گیری با ضعف های زیادی همراه است. اصولا برنامه ریزی با هدف تحقق اهدافی متفاوت، فرایندی پیچیده است زیرا بسیاری از اهداف در اغلب موارد با یکدیگر در تضاد و تقابلند و نمیتوانند همزمان با یکدیگر همسو باشند. در این پژوهش بکارگیری رویکرد " همبست خدمات اکوسیستمی" در ارزیابی راهبردی محیط زیست و برنامه ریزی فضایی به عنوان یک پارادایم جدید مورد توجه قرار میگیرد. رویکرد "همبست" با در نظر گرفتن اهداف توسعه پایدار به عنوان یک رویکرد جدید معرفی شده که با در نظر گرفتن آینده نگری باعث افزایش بهرهوری استفاده از منابع و اجتناب از اثرات نامطلوب استراتژیهای توسعه تک بخشی میشود. در این رابطه چارچوبهای نظری ارئه شده، چگونگی ایفای نقش خدمات اکوسیستمی در توصیف تعامل بین انسان و طبیعت در مقیاسهای زمانی و مکانی مختلف را نشان می دهد و چگونگی یک فرایند یکپارچه در بستری منجسم را برای پیاده سازی رویکرد "همبست" و روابط متقابل بین بخشهای سیاستگذاری، برنامهریزی فضایی و ارزیابی را مورد بحث قرار می دهد.