فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شوری خاک یکی از مهم‌ترین چالش‌های تولید پایدار انار (Punica granatum L.) در شهرستان ساوه به شمار می‌رود. قرارگیری این منطقه در اقلیم خشک و نیمه‌خشک، شرایط را برای تجمع نمک‌ها و سدیمی‌شدن خاک فراهم کرده است که می‌تواند اثرات منفی قابل‌توجهی بر رشد درختان، کاهش عملکرد و افت کیفیت میوه انار بر جای گذارد. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت شوری و خطر سدیمی خاک باغ­های انار منطقه انجام شد. در این مطالعه از 23 باغ انار نمونه‌برداری خاک انجام شد. ویژگی­هایی مانند هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع، اسیدیته، کربنات کلسیم معادل، بافت، سدیم، کلسیم و منیزیم، کلر محلول، سولفات و نسبت جذب سدیم اندازه‌گیری شده و داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، تحلیل شد. ضریب همبستگی ویژگی­ها تعیین و هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع خاک­های مورد مطالعه با استفاده از روش درون‌یابی مکانی پهنه­بندی شد. نتایج نشان داد که میانگین هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع خاک‌ها 08/4 دسی‌زیمنس بر متر بود. میانگین اسیدیته خاک­ها 7/8 و میانگین کربنات کلسیم معادل 22/02 درصد بود. همبستگی بالایی بین سدیم و بی­کربنات محلول با هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع مشاهده شد. میانگین کلر، سولفات و بی‌کربنات به­ترتیب 20/41، 18/25 و 2/16 میلی‌اکی‌والان بر لیتر بود. 65/2 درصد از خاک‌های مورد مطالعه از نظر شوری و سدیمی بودن فاقد محدودیت بود. بر اساس نقشه پهنه­بندی 7000 هکتار از اراضی مورد مطالعه در گروه خاک‌های شور قرار گرفت که بیانگر وجود محدودیت برای تولید پایدار محصول است. بر اساس یافته‌های این تحقیق، می‌توان نتیجه گرفت که اگرچه بخشی از خاک‌های باغ ها انار شهرستان ساوه با مشکل شوری مواجه هستند، اما خطر سدیمی‌شدن پایین است؛ بنابراین، استفاده از راهکارهای مدیریتی نظیر بهبود روش‌های آبیاری، اصلاح خاک و مدیریت بهینه تغذیه گیاهی می‌تواند در کاهش اثرات منفی شوری و پایداری تولید انار نقش مؤثری ایفا نماید.