فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پویایی، انتقال و توزیع عناصر غذایی در اغلب خاک‌ها غیر یکنواخت بوده و این غیر یکنواختی در سیستم آبیاری قطره­ای نمود بیشتری می­یابد. مطالعه حاضر با هدف بررسی پویایی فسفر و پتاسیم در کشت سیب­زمینی و ذرت تحت سیستم آبیاری قطره­ای در مزرعه اجرا گردید. سیب­زمینی به صورت جوی و پشته و ذرت به­صورت نواری کشت شد. برنامه آبیاری به­صورت 2 بار در هفته و هر بار 4 ساعت معادل 4 لیتر بر هر متر طول تیپ بود. مقدار کود موردنیاز بر اساس آزمون خاک در دو نوبت تقسیط شد و از طریق کود آبیاری (یک ساعت پس از شروع آبیاری، به مدت سه ساعت) اعمال شد. پس از کودآبیاری اول، نمونه­برداری خاک در فواصل زمانی 4، 24، 98 و 624 و 1632 ساعت و کودآبیاری دوم در فواصل زمانی 4، 24، 98 و 960 ساعت با فواصل افقی0، 5، 10 و 15 سانتی­متر و فواصل عمقی 0-5، 5-10، 10-15، 15-20، 25-30 و 30- 40 سانتی‌متر (روش آگر) از قطره چکان با دو تکرار (در 2 بوته گیاه) انجام شد. رطوبت خاک با استفاده از دستگاه TDR در اعماق ۱۰ تا ۵۰ سانتی­متر و در دو نوبت روزانه اندازه­گیری شد. داده­های حاصل با استفاده از روش­های درون­یابی و تحلیل مکانی-زمانی مورد پردازش قرار گرفتند. نتایج حاکی از الگوی کاملاً متمایز توزیع عناصر پرتحرک پتاسیم و کم­تحرک فسفر بود. به­طوریکه بیشترین تجمع این عناصر در محدوده ۰–۱۵ سانتی­متر عمودی و ۰–۳۵ سانتی­متر افقی از قطره­چکان مشاهده شد. همچنین همبستگی معناداری بین الگوی پیشروی جبهه رطوبتی و توزیع عناصر غذایی مشاهده شد. نتایج نشان داد در گیاهان با سیستم ریشه­زایی سطحی (مانند سیب­زمینی)، کاربرد تقسیطی کود با دوز کمتر نسبت به کاربرد یکباره کود برتری دارد. بنابراین، مدیریت تقسیط کود در سیستم آبیاری قطره­ای با توجه به الگوی توزیع رطوبت و ویژگی­های ریشه­زایی محصول، می­تواند به­طور مؤثری کارایی و فراهمی مصرف کود را افزایش داده و از تلفات عناصر غذایی جلوگیری کند.