پاسخ‌های تغذیه‌ای و فیزیولوژیکی نارنگی انشو میاگاوا (Citrus unshiu cv. Miyagawa) با پایه نارنج (Citrus aurantium L.) به خاک‌های آهکی در استان مازندران

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مازندران، ایران.

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مازندران، ایران.

doi
10.22092/ijsr.2025.370719.788
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی پاسخ پایه نارنج (C. aurantium L.) به برخی خاک‌های آهکی شرق مازندران انجام شد. بدین منظور، آزمایشی به مدت دو سال درقالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در هفت خاک با بافت متفاوت (از لوم شنی تا رسی) و دامنه کربنات کلسیم از 2 تا 45 درصد انجام شد. پاسخ‌های گیاهی شامل وزن خشک، شاخص‌ درجه زردی، کلروفیل، شاخص فلورسنس کلروفیل، غلظت عناصر غذایی برگ و ریشه، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین میانگین وزن خشک اندام هوایی به­ترتیب در خاک­های با بافت رسی و لوم شنی مشاهده شد. نهال­ها در خاک­های مختلف، علائم زردبرگی نداشتند. میانگین غلظت آهن، منگنز و روی در ریشه‌ها به­ترتیب 12/48، 6/14 و 3/19 برابر میانگین غلظت آن­ها در برگ‌ بود. به­طور کلی، از بین عناصر پرمصرف، منیزیم و گوگرد به­ترتیب بیشترین و کمترین راندمان انتقال از ریشه به اندام هوایی را داشتند. از بین عناصر کم­مصرف نیز آهن فعال و آهن کل به­ترتیب بیشترین و کمترین راندمان انتقال را نشان دادند. شاخص زرد برگی نهال­های انشو با پایه نارنج در خاک­های با آهک کم و زیاد، تفاوت معنی­داری نداشت. براساس نتایج این پژوهش، نارنج متحمل به آهک خاک است و آهک برای آن یک عامل محدود کننده نیست. در مقابل، بافت خاک (به‌ویژه بافت‌های سبک مانند لوم شنی) یکی از عوامل محدود کننده برای این پایه است.