بررسی ویژگیهای شیمیایی و ساختاری اسید هیومیک استخراجی از لئوناردیتهای برخی معادن کرمان
نویسندگان
1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
4 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
5 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
doi
10.22092/ijsr.2025.370831.792چکیده
لئوناردیتها از لحاظ ساختار و ویژگیهای شیمیایی طیف گستردهای دارند و شناخت دقیقتر این ویژگیها میتواند به درک بهتر کاربردهای بالقوه آنها در کشاورزی کمک کند. در این پژوهش ویژگیهای شیمیایی و ساختاری نمونههای لئوناردیت جمعآوری شده از معدن زغالسنگ گلتوت در منطقه پابدانا (زرند کرمان) و سه نمونه باطله کارخانه زغالشویی (زرند) بررسی شدند. در نمونههای اولیه، pH، EC، درصد اسید هیومیک و برخی نسبتهای اسپکتروفومتری اسید هیومیک استخراجی اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که بین نمونههای اولیه از نظر میزان استخراج اسید هیومیک تفاوت وجود داشت و بیشترین میزان اسید هیومیک در نمونههای L1 (64/6)، L2 (60/05)، L10 (60/07) و L11 (62/35) اندازهگیری شد. تحلیل ساختاری نشان داد که نمونههای C1 و L13 با نسبت آلیفاتیک به آروماتیک (E4/E6) بهترتیب 0/12 و 0/58 ساختار آروماتیکتر و نمونههای L3 و L6 با نسبتهای 3/93 و 3/88 ساختار آلیفاتیکتری دارند. نتایج E3/E5 نیز نشان داد که بیشترین مقدار این نسبت (5/07) در نمونه L11 و کمترین مقدار (0/78) در نمونه L9 اندازهگیری شد. بر اساس این نتایج، نمونههای لئوناردیت شامل L1، L5، L7، L10، L13 به همراه یک نمونه یک ماهه باطله زغالشویی بهعنوان نمونههای منتخب مورد ارزیابی بیشتری قرار گرفتند. در نمونههای منتخب، علاوه بر میزان استخراج اسید هیومیک، FTIR، ترکیب عنصری، EC و pH اسید هیومیک استخراجی بررسی و بر اساس نتایج آنها، لئوناردیتهای معادن منطقه پابدانا بهدلیل تنوع ساختاری و غنای اسید هیومیک، منبعی ارزشمند برای استخراج اسید هیومیک شناخته شدند، در حالیکه باطلههای زغالشویی پتانسیل مناسبی جهت استخراج اسید هیومیک نشان ندادند.