تأثیر آموزش مهارت‏های فراشناختی بر علائم اضطراب اجتماعی و نشانگان افت روحیه در دختران با سطوح بالای اضطراب کرونا

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/spr.2022.307568.1688
چکیده

مقدمه: دانشجویان دارای اضطراب کرونا در زندگی تحصیلی و اجتماعی با چالش‏های زیادی در تعاملات اجتماعی و عمل روانی مواجه می‏شوند که برای رفع آن‏ها نیاز به مهارت‏های فراشناختی دارند. بنابراین این پژوهش با هدف بررسی تأثیر آموزش مهارت‏های فراشناختی بر علائم اضطراب اجتماعی و نشانگان افت روحیه در دختران دارای سطوح بالای اضطراب کرونا انجام شد. روش: پژوهش نیمه‏آزمایشی با طرح پیش‏آزمون و پس‏آزمون با گروه کنترل و دورۀ پیگیری دوماهه بود. تمامی دانشجویان دختر دارای اضطراب کرونا در دانشگاه آزاداسلامی کرمانشاه جامعۀ پژوهش را تشکیل دادند. از بین آن‏ها با نمونه‏گیری هدفمند و کسب یک نمره بالاتر از میانگین در ابزارهای تکمیل شده 30 نفر انتخاب و در گروه‏های 15 نفری گمارش شدند. داده‏ها با پرسشنامه‏های اضطراب کرونا (علی‏پور و همکاران، 1398)، نشانگان افت روحیه (کیسان و همکاران، 2004) و اضطراب اجتماعی (کانر و همکاران، 2000) گردآوری شد. برای گروه آزمایش 10 جلسه برنامه فراشناختی به‏صورت جلسات هفتگی آنلاین یک ساعته اجرا شد، اما گروه کنترل برنامه‏ای را دریافت نکرد. داده‏ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: گروه‏های آزمایش و کنترل در پیش‏آزمون از نظر متغیر­های اضطراب اجتماعی و نشانگان افت روحیه تفاوت معنا‏داری نداشتند (05/0<P)، اما در مراحل‏ پس‏آزمون و پیگیری از نظر هر دو متغیر این تفاوت معنادار بود (05/0>P). آموزش مهارت فراشناختی باعث کاهش نشانگان افت روحیه و اضطراب اجتماعی آزمودنی‏های گروه آزمایش شد (05/0>P). نتایج آزمون تعقیبی بن‏فرونی نشان داد، در برنامه فراشناختی نمرات پس‏آزمون متغیرهای وابسته نسبت به پیش‏آزمون به‏صورت معناداری کاهش یافته‏اند و این تأثیر در مرحله پیگیری پایدار بوده است. نتیجه‌گیری: یافته‏ ها نشان می‏دهد که آموزش مهارت فراشناختی می‏تواند، به‏ عنوان یک شیوۀ انتخابی در مبتلایان به اضطراب کرونا استفاده شود. بنابراین، درنظر گرفتن این نوع درمان به‏عنوان بخشی از برنامه درمانی مراجعان با اضطراب کرونا می‏تواند؛ سودمند باشد.