نقش تنهایی اجتماعی، ناکامی و دین‌داری بر نشخوار خشم زندانیان

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جامعه شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22034/spr.2022.255632.1586
چکیده

مقدمه: خشم به‌عنوان یک احساس در فرد ظاهر می­شود و عدم توانایی کنترل بر آن منجر به نشخوار خشم و بروز رفتارهای خشونت‌آمیز می­گردد. پژوهش حاضر باهدف بررسی نشخوارخشم و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن، در بین زندانیان مرتکب رفتارهای خشونت‌آمیز شهر یزد و بوشهر پرداخته است. روش: روش تحقیق حاضر از نوع پیمایشی - همبستگی و جامعه آماری را زندانیان مرد مرتکب رفتارهای خشونت‌آمیز (قتل عمد و ضرب‌وجرح)، زندان­های مرکزی شهر یزد و بوشهر تشکیل می‌دهند. به‌ دلیل محدود بودن تعداد زندانیان جرائم خشونت­آمیز در این دو زندان مطالعه به‌صورت تمام‌شماری با تعداد 300 نفر موردبررسی قرار گرفتند. داده­ها از طریق پرسشنامه­های نشخوار فکری خشم سکودولسکی و همکاران (ARS)، مقیاس تنهایی اجتماعی دی توماسو و همکاران، پرسشنامه استاندارد دین‌داری گلاک و استارک و پرسشنامه احساس ناکامی گیلبرت و آلن، جمع­آوری گردید. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم‌افزارهای  spssو Amos استفاده‌شده است. یافته­ها: یافته­ها نشان داد که بین متغیرهای ناکامی و تنهایی اجتماعی عاطفی با نشخوار خشم رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد (05/0<P). بین دین‌داری و نشخوارخشم رابطه منفی و معنی­داری مشاهده شد(05/0<P). طبق نتایج مدل معادله ساختاری که شاخص­های آن از برازش مطلوبی برخوردار هستند، افزایش احساس ناکامی و کاهش دین‌داری تأثیر قابل‌توجهی بر نشخوار خشم دارند. نتیجه­ گیری: زندانیانی که دین‌داری کمتری دارند و احساس تنهایی اجتماعی می­کنند، بااحساس ناکامی در ارضاء نیازها، مطالبات و تعاملات، مستعد درگیری درونی و نشخوار خشم شده و همین امر، بروز رفتارهای خشونت­آمیز را در آنان تشدید می­کند.