ارزیابی برخی ویژگی‌های خاک باغ‌های سیب با استفاده از رویکرد شاخص ارزش غذایی (NIV)

نویسندگان

1 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

doi
10.22092/ijsr.2025.369856.779
چکیده

ارزیابی ویژگی‌های خاک باغ‌های سیب، برای درک سلامت خاک و پتانسیل تولیدی آن بسیار مهم است. این پژوهش به‌منظور ارزیابی برخی از ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و حاصلخیزی خاک باغ‌های سیب استان آذربایجان غربی با استفاده از روش شاخص ارزش غذایی (NIV) انجام شد. نمونه‌ها از 148 نقطه مختلف، هر کدام از عمق 0-30 و 30-60 سانتی­متری یک باغ سیب جمع‌آوری شدند. نمونه‌ها از نظر توزیع اندازه ذرات، درصد اشباع (SP)، پ­هاش (pH)، هدایت الکتریکی (EC)، کربنات کلسیم معادل (CCE)، کربن آلی (OC)، فسفر قابل‌جذب (Pava) و پتاسیم قابل‌جذب (Kava) مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که 75% خاک‌های مزبور در شرایط قلیایی متوسط ​​تا زیاد با مقدار کربنات کلسیم معادل متوسط ​​تا زیاد (5/89%) بودند. نیز، 75% نمونه‌ها از نظر کربن آلی خاک در محدوده تا 1/13-0/9% قرار داشتند. در50% خاک‌ها، فسفر قابل‌جذب کمتر از 2/6 میلی‌گرم بر کیلوگرم (کلاس پایین) و در 50% بقیه، فسفر در شرایط بهینه تا زیاد (بیش از 8/5 میلی‌گرم بر کیلوگرم) بود. در بیش از 25% از خاک‌ها محتوای پتاسیم قابل ‌جذب در حد پایین (144 میلی گرم بر کیلوگرم) بود و بیش از 75% از آن‌ها در کلاس متوسط ​​تا بالا قرار داشت. به‌طورکلی، 93/7%، 93%، 85/5%، 89/5%، 98/6%، 95/9% و 83/4% به ترتیب برای ویژگی‌های EC، pH، CCE، OC، Pava و Kava خاک در کلاس‌های بالای NIV قرار گرفتند؛ بنابراین، خاک‌های منطقه از ویژگی‌های نسبتاً مطلوبی برای رشد درختان سیب برخوردار بوده و با مدیریت صحیح باغ، تولید سیب باکیفیت مطلوبی قابل‌دستیابی است.