فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پتاسیم نقش اساسی در بهبود ویژگی‌های کمی و کیفی محصولات کشاورزی دارد. با این حال، بخش عمده پتاسیم موجود در خاک به‌صورت غیرتبادلی و ساختمانی است که به‌راحتی برای گیاه قابل جذب نیست. تولید مرکبات در جهان امروز اهمیت چشمگیری یافته و به یکی از منابع اصلی ایجاد ثروت، مبادلات تجاری و اشتغال تبدیل شده است. این مطالعه با هدف بررسی شکل‌های مختلف پتاسیم در خاک‌های سطحی و زیرسطحی باغ‌های پرتقال در استان‌های فارس (10 باغ) و کهگیلویه و بویراحمد (8 باغ) و همچنین معرفی عصاره‌گیر مناسب برای اندازه‌گیری پتاسیم قابل استفاده در این خاک‌ها انجام شد. پژوهش بر روی ۳۶ نمونه خاک از ۱۸ باغ (در دو عمق) انجام گرفت. شکل‌های مختلف پتاسیم شامل محلول، تبادلی، غیرتبادلی، ساختمانی و کل اندازه‌گیری شد. همچنین، برگ‌های شاخه‌های یک‌ساله جمع‌آوری و غلظت پتاسیم آن‌ها بررسی شد. با استفاده از 11 عصاره­گیر شامل کلرید سدیم 1 و 2 مولار، کلرید کلسیم 0.01 مولار، مورگان، بیکربنات آمونیم-DTPA، استات آمونیم یک مولار، استات سدیم یک مولار، اسید نیتریک 0.1 مولار، اسید کلریدریک 2 مولار، اسید سولفوریک0.025 مولار و استات منیزیم یک مولار، پتاسیم خاک استخراج شد و همبستگی آن­ها با پتاسیم جذب شده توسط درخت پرتقال تعیین شد. نتایج نشان داد که عصاره‌گیر اسید کلریدریک ۲ مولار، بیشترین همبستگی را با پتاسیم جذب‌شده توسط گیاه دارد. همچنین، بر اساس حد استاندارد پتاسیم خاک، تنها سه باغ در استان فارس و ۳ باغ در استان کهگیلویه و بویراحمد دارای مقادیر پتاسیم بالاتر از حد بحرانی بودند. تجزیه برگ درختان مطالعه شده نیز نشان داد که 60 درصد از نمونه­های برگ باغ­های استان فارس و 25 درصد از نمونه­های برگ باغ­های استان کهگیلویه و بویراحمد کمتر از حد کفایت پتاسیم داشته­اند. بنابراین، در بیشتر باغ‌ها، استفاده از کودهای پتاسیمی برای دستیابی به حداکثر عملکرد محصول ضروری به‌نظر می‌رسد.