تعیین حد بحرانی پتاسیم قابل استفاده گیاه ذرت در تعدادی از خاکهای آهکی
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
3 گروه علوم و مهندسی خاک. دانشکده کشاورز. دانشگاه کرمان. کرمان. ایران
4 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
doi
10.22092/ijsr.2025.368745.770چکیده
این پژوهش به منظور بررسی وضعیت پتاسیم و تعیین حد بحرانی پتاسیم قابل استفاده گیاه ذرت (Zea mays L.) با روشهای میچرلیخ-بری، تصویری کیت-نلسون و روش تجزیه واریانس کیت-نلسون در تعدادی از خاکهای آهکی انجام شد. بهاین منظور، 15 نمونه خاک از خاکهای کشاورزی (30-0 سانتیمتر) دشت شهرکرد انتخاب شد. قبل از کاشت، پتاسیم خاکها با روشهای استات آمونیوم 1 نرمال، بیکربنات آمونیوم- DTPA، باریم کلرید 0.1 مولار، کلسیم کلرید 0.01 مولار و مهلیچ 1 عصارهگیری و تعیین شد. آزمایش گلخانهای به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور (نوع خاک و مقدار کود پتاسه)، در 3 تکرار انجام شد. پس از اتمام دوره رویشی، بخش هوایی ذرت برداشت و شاخصهای گیاهی شامل؛ وزن ماده خشک، غلظت پتاسیم، جذب کل پتاسیم و عملکرد نسبی تعیین شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات خاک و کود پتاسیم در سطح یک درصد اثر معنیداری بر وزن خشک، غلظت و جذب کل پتاسیم گیاه داشت. نتایج نشان داد که عصارهگیرهای مختلف، غلظتهای متفاوتی از پتاسیم را عصارهگیری نمودهاند. میانگین پتاسیم عصارهگیری شده در خاکها بهترتیب؛ استات آمونیوم 1 نرمال> بیکربنات آمونیوم- DTPA> باریم کلرید 0.1مولار> کلسیم کلرید 0.01 مولار> مهلیچ 1 بود. عصارهگیرهای استات آمونیوم 1 نرمال، باریم کلرید 0.1 مولار و کلسیم کلرید 0.01 مولار به دلیل همبستگی با شاخص عملکرد نسبی را میتوان به عنوان عصارهگیر مناسب در این خاکها دانست. نتایج نشان داد که حد بحرانی پتاسیم با روش میچرلیخ-بری در عصارهگیرهای استات آمونیوم 1 نرمال، باریم کلرید 1/0 مولار و کلسیم کلرید 01/0 مولار بهترتیب؛ 257.6، 245.8 و 40.3 میلیگرم بر کیلوگرم خاک بود. در روش تصویری کیت-نلسون، حد بحرانی پتاسیم با عصارهگیرهای استات آمونیوم 1 نرمال، کلرید باریم 0.1 مولار و کلرید کلسیم 0.01 مولار بهترتیب، 260، 240 و 43 میلیگرم بر کیلوگرم و در روش تجزیه واریانس کیت نلسون، حد بحرانی پتاسیم با عصارهگیرهای ذکر شده بهترتیب، 325.5، 265.2 و 0.53 میلیگرم بر کیلوگرم خاک بود. نتایج این پژوهش نشان داد که حد بحرانی پتاسیم تعیین شده در هر عصارهگیر با روش تجزیه واریانس کیت-نلسون بیشتر از دو روش دیگر بود.