تأثیرات تغذیه بهینه تلفیقی بر عملکرد و کیفیت میوه درختان زیتون در جنوب استان کرمان

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات خاک و آب- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان

2 عضو هیات علمی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

3 کارشناس بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

doi
10.22092/ijsr.2025.367639.765
چکیده

در این پژوهش تأثیرات تغذیه بهینه را بر عملکرد و کیفیت میوه درختان زیتون در ارتفاعات جبال‌بارز، جنوب ایران، در طول دو فصل رشد ارزیابی شد. طرح آزمایشی به‌صورت بلوک‌های کامل تصادفی با سه تیمار شامل شاهد (T1)، کودهای شیمیایی همراه با کود دامی پوسیده (T2) و تیمار 2 به‌علاوه عناصر ریزمغذی (T3). صفاتی ازجمله عملکرد، ویژگی‌های میوه و غلظت مواد مغذی در برگ‌های زیتون ارزیابی شد. نتایج نشان داد که در تیمار T3 عملکرد زیتون به میزان 50.7 % در سال اول و 72.5 % در سال دوم نسبت به تیمار  T1  افزایش یافت، که نشان‌دهنده نقش اثر تغذیه بهینه تلفیقی در بهبود عملکرد است. افزون بر این، درختان تیمار T3 بهبود قابل‌توجهی در اندازه و وزن میوه و غلظت‌ عناصر غذایی پرمصرف مانند نیتروژن (N)، فسفر (P) و پتاسیم (K) نشان دادند. جذب ریزمغذی‌ها، به‌ویژه آهن  (Fe)، روی (Zn) و منگنز (Mn) نیز در درختان تیمار T3 به‌طور قابل‌توجهی بیشتر بود. تحلیل‌ها نشان داد که ترکیب کودهای شیمیایی و آلی همراه با ریزمغذی‌ها تأثیر مثبت چشمگیری بر عملکرد کلی زیتون و رشد میوه داشت. عوامل محیطی ازجمله تغییرات بارش و همچنین اثرات باقیمانده کودها بین دو سال، بر شدت اثرات تیمار تأثیر گذاشت و پاسخ قوی‌تری در سال دوم مشاهده شد. این یافته‌ها بر اهمیت مدیریت تلفیقی مواد مغذی، که شامل کودهای آلی و شیمیایی به همراه ریزمغذی‌ها است، برای بهبود عملکرد و کیفیت میوه تأکید می‌کند. این مطالعه بینش‌های ارزشمندی برای توسعه استراتژی‌های پایدار کوددهی برای باغ‌های زیتون در مناطق نیمه‌خشک ارائه می‌دهد و بهره‌وری بلندمدت و بهبود وضعیت خاک را ترویج می‌کند.