ارزیابی تأثیر بافت خاک بر صحت شبیه‌سازی عملکرد و زیست‌توده برنج توسط مدل DSSAT در مقیاس ناحیه‌ای

نویسندگان

1 کارشناس، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و‌‌ ترویج ‌کشاورزی، رشت، ایران.

2 استادیار، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و‌‌ ترویج ‌کشاورزی، رشت، ایران.

3 دانشیار، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و‌‌ ترویج ‌کشاورزی، کرج، ایران.

4 استاد، گروه مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

doi
10.22092/ijsr.2025.368903.773
چکیده

مدل‌های رشد گیاهی در سطح کوچک و مقیاس مزرعه‌ای از صحت شبیه‌سازی زیادی برخوردار هستند. اما به‌کارگیری آن‌ها در سطح بزرگ‌تر و مقیاس ناحیه‌ای باعث کاهش قابل ملاحظه در صحت مدل می‌شود. کمتر مطالعه‌ای به بررسی دلایل این پدیده پرداخته است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر بافت خاک بر میزان صحت مدل DSSAT برای پیش‌بینی عملکرد و زیست‌توده برنج در مقیاس ناحیه‌ای است. ابتدا مدل DSSAT با استفاده از داده‌های مزرعه‌ای واسنجی و اعتبارسنجی شد و سپس برای پیش‌بینی عملکرد و زیست‌توده برنج 110 شالیزار شهرستان صومعه‌سرای استان گیلان مورد استفاده قرار گرفت. داده‌های موردنیاز از مزارع جمع‌آوری و وارد مدل شد. ارزیابی خروجی مدل نشان داد که خطای مطلق مربوط به مدل دامنه نسبتاً زیادی را (تا 50 %) دارد. اما قسمت عمده این خطا در محدوده %30± رخ می‌دهد. همچنین صحت مدل برای میانگین عملکرد منطقه، قابل قبول است، ولی برای محدوده عملکرد بیشینه یا کمینه، از صحت مدل کاسته می‌شود. نتایج نشان داد که صحت شبیه‌سازی عملکرد و زیست‌توده توسط مدل با مقدار شن خاک رابطه معکوس دارد. کمترین مقدار خطای مدل یا بالاترین صحت در گروه شن 15-0 % و بیشترین خطا و کمترین صحت شبیه‌سازی در گروه شن بالای 30 % مشاهده شد.