فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: با توجه به اهمیت و جایگاه شهروندان در تحولات سیاسی و اجتماعی از یک سو و ظهور نوع جدیدی از شهروندی؛ یعنی نت‌زیست و شکل‌گیری جامعه مجازی به عنوان واقعیتی انکار‌ناپذیر از سوی دیگر، این پژوهش به بررسی رابطه نت‌زیست‌ها و تحولات سیاسی اجتماعی با تمرکز بر نقش آن‌ها در زمینه­سازی تحولات در مصر و تونس پرداخته و توجه دادن به جایگاه نت­زیست‌ها در تحولات آتی کشورهای منطقه خاورمیانه را مد نظر قرار می­دهد. روش: این پژوهش مبتنی بر روش توصیفی و تحلیلی است و ضمن استفاده از منابع کتابخانه‌ای، اسناد و اطلاعات مرتبط وب‌سایت‌ها و گزارش‌های اختصاصی، پایگاه‌های اطلاعاتی را گرد‌آوری و بررسی نموده است. یافته‌ها: بررسی‌ها حاکی از آن است که با توجه به شرایط سیاسی – اجتماعی جوامع و کشورهای عربی به­ویژه دولت‌های مصر و تونس، نت‌زیست‌ها به عنوان پیامد گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات و ظهور جوامع مجازی کوچک و بزرگ، نقش مؤثری در شکل‌گیری تحولات سیاسیی – اجتماعی در این کشورها داشته‌اند و مهم­ترین مرحله نقش‌آفرینی آن­ها، شکل دادن به حوزه عمومی برخط بوده است. نتیجه‌گیری‌: در شرایطی که کشورهای مصر و تونس در سایه حکومت­های توتالیتر با مشکلات متعدد سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دست و پنجه نرم می­کردند، ولی به واسطه جوامع مدنی ضعیف‌، تا سال‌های سال تغییر و تحولی در این کشورها پیش‌بینی نمی‌شد، اما نقش‌آفرینی نت‌زیست‌ها بر بستر فناوری اطلاعات شرایط را به­گونه‌ای رقم زد تا کنشگران قرن بیست و یکم با ذهنی باز، ضمن تشکیل حوزه‌های عمومی مبتنی بر واقعیات جامعه به طرح مسائل و مشکلات پرداخته، با اشتراک‌گذاری دردها‌، ایجاد هم‌افزایی و داو سیاسی در مقابل نظام‌های بسته، اندک سالار و حوزه عمومی مصنوعی آن­ها که برآمده از رسانه­های حکومتی بود، شرایط شکل‌گیری حرکت انقلابی و تحولات سیاسی اجتماعی را فراهم نمایند.