واکاوی کمالیسم و بازتابهای آن در اقتصاد سیاسی معاصر ترکیه

نویسندگان

1 استاد تمام علوم سیاسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد مطالعات منطقه ای، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.30479/psiw.2021.15376.2984
چکیده

هدف: کمالیسم، ایدئولوژی دولتی مورد ترویج و پیروی در جمهوری ترکیه، به­خصوص در سال­های آغازین تأسیس آن بوده است. با صعود حزب عدالت و توسعه یا حزب سفید، با ریشه­هایی اسلام­گرایانه، در هرم قدرت این کشور از اوایل هزاره سوم میلادی، برخی چالش­ها میان کنش­های سیاست­مداران با اصول کمالیسم به وجود آمد؛ زیرا نظام اندیشگانی یادشده، بر سکولاریسم بنا شده بود. یکی از مهم­ترین عرصه­ها که لزوم بررسی وجود یا فقدان چالش­های بنیادین در این زمینه در آن روشن است، اقتصاد سیاسی است. این پژوهش، با هدف تحلیل ارتباط اصول کمالیسم با برجسته­ترین روندهای اقتصاد سیاسی ترکیه در دهه­های اخیر، به ارائه داده­های مورد نیاز در این زمینه و تحلیل آن­ها اختصاص یافته است. روش: آغاز بازه­ی زمانی پژوهش کنونی، تأسیس مهم­ترین سلف حزب سفید، یعنی حزب رفاه، در سال 1987 میلادی است. این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی انجام گرفته است. یافته­ها: یافته­های پژوهش نشان می­دهند که در اقتصاد سیاسی جمهوری ترکیه در دهه­های اخیر، جایگاه اصول کمالیستی مردم­گرایی، جمهوری­خواهی، سکولاریسم و اصلاح­طلبی و انقلابی­گری، دستخوش افول قابل توجهی نبوده­اند و در بازه مذکور، تنها تضعیف دو اصل ملی­گرایی و دولت­گرایی قابل مشاهده است. نتیجه­گیری: اغلب اصول تشکیل­ دهنده ایدئولوژی کمالیسم، همچنان در عرصه­های گوناگون اقتصاد سیاسی معاصر ترکیه جریان داشته­اند.