فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق حاضر با هدف مقایسه دو شاخص کیفیت خاک تجمعی و نمورو و مقایسه اثر تعیین یا عدم تعیین حدود آستانه در دو تابع امتیازدهی فازی و سیگموئیدی در دو کاربری باغ زردآلو و شالیزارها در اراضی زیر سد مرووک، در شهرستان دورود استان لرستان انجام شد. برای این منظور تعداد 10 باغ و 10 زمین برنجکاری (مجموعا 20 نقطه) انتخاب شد. از هر نقطه یک نمونه خاک از عمق 0 تا 30 سانتی متری تهیه و در مجموع 16 ویژگی خاک و زمین به عنوان مجموعه کل داده انتخاب شد. درصد سنگریزه، جرم مخصوص ظاهری، بافت، شوری، اسیدیته، درصد آهک، کربن آلی، و عناصر تغذیه­ای قابل جذب شامل فسفر، پتاسیم، آهن، منگنز، روی و مس، از آنالیزهای آزمایشگاهی و درصد شیب از مشاهدات صحرایی و تصاویر گوگل ارث بدست آمد. وزن­دهی به ویژگی­ها و انتخاب مجموعه حداقل داده با روش تجزیه مولفه­های اصلی انجام شد. امتیازدهی به ویژگی­ها با استفاده از توابع فازی (با انتخاب حدود آستانه مخصوص هرکاربری) و سیگموئیدی (بدون نیاز به تعیین حدود آستانه) انجام شد. در آخر، شاخص­های کیفیت تجمعی و نمورو محاسبه و بر اساس گروه­بندی های ارائه شده در منابع طبقه­بندی شدند. علاوه بر این مقادیر شاخص­ها در دوکاربری و دو تابع بایکدیگر با استفاده از آزمون­های آماری مقایسه شد. مطابق نتایج چهار ویژگی­ اسیدیته، آهن، پتاسیم و منگنز قابل جذب به عنوان مهمترین فاکتورهای موثر بر کیفیت خاک انتخاب شد. در هر دو مجموعه کل و حداقل، مقادیر شاخص­های کیفیت خاک تجمعی بالاتر از 6/0 (بسیار خوب) و مقادیر شاخص­های کیفیت نمورو کمتر از 4/0 (متوسط) به دست آمد که نشان از ارزیابی متفاوت شاخص­ها از کیفیت خاک بود. در هر دوکاربری، مقادیر شاخص­های کیفیت در مجموعه­های کل و حداقل مشابه بود. بنابراین می­توان از ویژگی­های انتخاب شده به جای کل ویژگی­های خاک استفاده کرد و ارزیابی یکسانی بدست آورد. همچنین، عدم تعیین حدود آستانه در توابع سیگموئیدی شرایط آلایندگی آهن در شالیزارها را منعکس نکرده و وضعیت کیفیت خاک در شالیزارها را کمی بهتر از باغ­ها نشان داد. لذا تعیین یا عدم تعیین حدود آستانه بر تفسیر نتایج و ارائه راهکارهای مدیریتی موثر بوده و انجام مطالعاتی در این خصوص برای ویژگی­هایی از خاک که چنین اطلاعاتی در دسترس نیست در مناطق مختلف ایران پیشنهاد می­گردد.