فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: توسعه­ی پایدار چالش بزرگی برای جوامع در حال توسعه است، چرا که شهروندان آن‌ها با سبک­های زندگی مصرفی، فراتر از ظرفیت زیست ‌محیطی­شان از منابع طبیعی استفاده می­کنند. چنین تأثیری که از آن تحت عنوان «ردپای اکولوژیک» یاد می‌شود، در کنار عوامل دیگر، تحت تأثیر عوامل ارزشی و نگرشی مانند فردگرایی، مادی‌گرایی و مصرف‌گرایی است. روش: روش تحقیق مورد استفاده در پژوهش حاضر از نوع توصیفی و همبستگی است. جامعه­ آماری پژوهش شهروندان 15-65 سال شهر ارومیه بوده که از میان آنها 516 نفر با استفاده از نمونه­گیری خوشه­ای انتخاب و مورد بررسی قرار گرفته­اند. جهت جمع­آوری اطلاعات از پرسشنامه­های ردپای اکولوژیک ترنر (2013)، مادی‌گرایی ریشینس (2004)، مصرف‌گرایی بیبین (1994) و فردگرایی استفاده شد. یافته­ها: داده‌ها با استفاده از آزمون‌های مدل معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که متغیرهای فردگرایی (بصورت غیر مستقیم از طریق مصرف­گرایی و مادی­گرایی) و مادی­گرایی (بصورت مستقیم)، اثری مثبت و معنی­دار (در سطح معنی­داری کمتر از 01/0) بر میزان ردپای اکولوژیک مصرف در بین شهروندان ارومیه­ای دارند. بر اساس نتایج حاصل از برازش مدل مسیر، متغیرهای مستقل تحقیق حدود 20 درصد از تغییرات ردپای اکولوژیک را تبیین کردند. نتیجه­گیری: جهت‌گیری­های ارزشی فردگرایانه و مادی‌گرایانه از عوامل اصلی مؤثر بر ردپای اکولوژیک شهروندان است و ضروری است، جهت کاستن اندازه ردپا، مداخلات رسمی و غیررسمی آموزشی و فرهنگ‌سازی در دستور کار مسئولین امر قرار گیرد.