تاثیر کشت طولانیمدت پسته بر شکلهای فسفر و برخی از ویژگیهای خاک
نویسندگان
1 گروه علوم خاک/دانشکده کشاورزی/دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
3 هیئت علمی-مرکز تحقیقات کرمان،ایران
4 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
doi
10.22092/ijsr.2024.365017.738چکیده
هدف این پژوهش بررسی تاثیر کشت طولانی مدت پسته بر شکل های فسفر معدنی خاک بود. ویژگیهای خاک و نیز وضعیت فسفر از لحاظ شکلهای فسفر معدنی به ویژه فسفر باقیمانده در عمقهای مختلف در خاک های زیر کشت پسته در کرمان با اراضی بکر کنار آن مقایسه شد. برای این منظور نمونهبرداری در سه تکرار از 4 عمق خاک (10-0، 20-10، 30-20 و 50-30 سانتی متر) از اراضی زیر کشت پسته و بکر (منطقه فاقد کشت) به روش تصادفی- سیستماتیک انجام شد. برخی از ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک و شکلهای فسفر در خاک اندازهگیری گردید و تجزیه دادهها با استفاده از آزمون واریانس یکطرفه انجام شد. نتایج نشان داد که به غیر از وزن مخصوص ظاهری، دیگر ویژگیهای خاک در دو کاربری با هم تفاوت معنیداری داشتند. هدایت الکتریکی (EC ) خاک در اراضی پسته کمتر از زمین بکر بود ولی مقدار کربنات کلسیم و ماده آلی خاک در زمین کشت پسته بیشتر از زمین بکر بود. بررسی عمقی هر دو اراضی نشان داد که بیشترین میزان کربنات کلسیم (26/2%) و ماده آلی (0/9%) در عمق 20-10 سانتی متری بود. بین دو کاربری از لحاظ شکلهای فسفر معدنی نیز تفاوت معنیدار مشاهده شد. مقدار فسفر کل و فسفر قابل جذب خاک در اراضی پسته به ترتیب 3% و 37% بیشتر از زمین بکر بود. میزان فسفر باقیمانده خاک نیز در زمین کشت پسته(146/2 میلیگرم بر کیلوگرم) نسبت به زمین بکر (129/8 میلیگرم بر کیلوگرم) بیشتر بود. با بررسی روند تغییرات عمقی مقدار فسفر باقیمانده، مشخص شد که مقدار آن در اعماق مختلف از روند ثابتی پیروی نمیکند. بیشترین مقدار فسفر باقیمانده در عمق 20-10 سانتی متری با مقدار 154 میلی گرم بر کیلوگرم و کمترین مقدار آن در عمق 10-0 سانتی متری با مقدار 117 میلی گرم بر کیلوگرم مشاهده شد. طبق نتایج به دست آمده، فسفر قابل استخراج با اسید در هر دو کاربری، شکل غالب فسفر معدنی بود. نتایج نشان داد که به منظور مدیریت صحیح فسفر در اراضی زیر کشت پسته، آگاهی از میزان شکل های فسفر از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.