بررسی فعالیت آنزیمهای دهیدروژناز و لیپاز در خاک لومشنی آلوده به نفتای سبک در تیمارهای مختلف زیستپالایی
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز،
3 دانشگاه تبریز
4 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
doi
10.22092/ijsr.2024.362387.706چکیده
سنجش فعالیتهای آنزیمی، یکی از روشهای قابلتوجه در زیستپالایی خاکهای آلوده به ترکیبات نفتی است، تحریک زیستی، تلقیح زیستی و تلفیق این دو باهم از انواع روشهای زیست پالایی مورداستفاده در این آزمایش است. به این منظور، برای کاهش آلودگی نفتای سبک (1%)، در یک خاک لوم شنی، از انواع تیمارهای زیستپالایی شامل تأمین عناصر N، P، افزودن کود دامی و سورفاکتانت Tween 80، تلقیح زیستی و تیمار تلفیقی در طی120 روز استفاده شد، و در زمانهای مختلف (0، 5، 10، 15، 20، 30، 45، 60، 90 و 120 روز) فعالیت آنزیمهای دهیدروژناز (DHA) و لیپاز اندازهگیری شد. این آزمایش بهصورت طرح فاکتوریل اسپلیت پلات (شامل فاکتور آلودگی، زیستپالایی و زمان) با در نظر گرفتن سه تکرار در گلدانهای سه کیلوگرمی انجام شد. نتایج بهدستآمده از آزمایش نشان داد که تیمارهای زیستپالایی منجر به کاهش آلایندههای نفتی شد، همینطور فعالیت دهیدروژناز از ابتدای آزمایش روند کاملاً نزولی داشت، و تغییرات فعالیت لیپاز در خاکآلوده، تا روز 10 افزایش یافت، از روز 10 تا 15 اندکی کم شد و سپس تا روز 60 با نوسانات جزئی پیش رفت و دوباره از روز 60 کاهش یافت. فعالیت دهیدروژناز در تیمار کود گاوی در طول آزمایش از 3/39 به 0/35 (μg TPF g-1 h-1) و فعالیت لیپاز در تیمار تلفیقی، از (mU g-1) 57 در روز 10ام به (mU g-1) 33/56 در روز 120 رسید. به نظر، استفاده از تیمارهای تلفیقی و کود گاوی علاوه برافزایش جمعیت میکروبی مؤثر در تجزیه ترکیبات نفتی و تأمین شرایط بهینه برای فعالیت آنها، روشی مناسب برای کاهش آلودگی ناشی از نفتای سبک باشد.