فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اندازه‌گیری مقدار رطوبت خاک به روش‌های مختلف صورت می‌گیرد که می‌توان به روش‌هایی مانند روش‌های وزنی و ‏حجمی، اشعه گاما، ‏و ‏ انعکاس‌سنجی زمانی اشاره نمود. روش‌های مستقیم زمان‌بر بوده و دست‌خوردگی ‏نمونه خاک را به همراه داشته و برخی روش‌های غیرمستقیم دارای ‏خطرات ‏تشعشع مواد رادیواکتیو است. از بین این روش‌ها، روش[1]‏TDR‏ که جزو ‏روش‌های انعکاس‌سنجی زمانی می­باشد روشی سریع و بی‌خطر است و به همین ‏دلیل ‏مورد توجه قرار گرفته و در ‏خاک‌های با شرایط عادی نتایج قابل قبولی می‌دهد؛ اما، برای خاک‌های شور این روش قادر به اندازه‌گیری مقدار رطوبت خاک نیست. هدف این پژوهش ساخت حسگرهایی بوده که دستگاه TDR با استفاده از آن‌ها قادر به اندازه‌گیری مقدار رطوبت در خاک‌های ریزبافت شور باشد. با ‏ساخت این حسگرها می‌توان ‏ رطوبت خاک‌های شور را با دستگاه TDR ‏اندازه‌گیری نمود و در صورت مشاهده خطا ‏می‌توان با ارائه مدل‌های واسنجی مناسب مقدار واقعی رطوبت خاک را به دست آورد‎. ‎برای این منظور یک خاک ریزبافت ‏ از ایستگاه تحقیقات تِکمه‌داش تهیه گردیده و با افزودن مقادیر متفاوتی از نمک به آن، نمونه‌ خاک‌هایی با مقادیر رسانایی الکتریکی 20، 35 و 50 دسی‌زیمنس بر متر با تراکم طبیعی آماده شد. پس از تعیین نوع روکش مناسب برای پوشش‌دار نمودن میله حسگر رطوبتی که ماده پلیمری است، با آزمون و خطا، طول روکش مورد استفاده در میله وسطی حسگر رطوبتی برای خاک مذکور با شوری‌های یادشده در یک رطوبت مشخص تعیین گردید، که برابر طول میله حسگر رطوبتی بود. سپس حسگر‌های پوشش‌دار شده برای اندازه‌گیری دیگر رطوبت‌های خاک آزمایش شد و مدل‌های واسنجی مناسب به­دست آمد. با وارد کردن مقدار رطوبت حجمی اندازه‌گیری شده به روش TDR در مدل‌ها می‌توان مقدار رطوبت خاک‌های ریزبافت شور را با دقت خوبی برآورد کرد.   [1] - Time domain  reflectometry