فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ناخالصی‌های ریشه چغندرقند به ویژه سدیم یکی از عوامل موثر بر کیفیت ریشه و ضریب استحصال قند است. عوامل مختلف از جمله شرایط خاک، زمان و مقدار مصرف کودهای مختلف بر مقدار قند قابل استحصال در کارخانه، اثر دارد. به منظور بررسی عوامل تاثیرگذار بر مقدار ناخالصی‌ها و صفات کمی و کیفی ریشه، در یک تجزیه فراتحلیل، داده‌ها و نتایج تحقیقات انجام شده طی سال‌های 1376 تا 1399که در 30 گزارش نهایی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند منتشر شده بود، تجزیه و تحلیل شد. داده‌های این گزارش‌ها در پایگاه داده‌ای شامل 480 ردیف در 26 ستون ایجاد گردید. داده‌های متناظر با تیمارهای مورد بررسی شامل کود دامی، فرآورده باکتری و اسید آمینه، مقدار و زمان مصرف نیتروژن از پایگاه داده استخراج و سپس نسبت واکنش (نسبت تغییرات صفات هر تیمار به شاهد تیمار در همان آزمایش)، میانگین وزنی نسبت واکنش، انحراف معیار و اثرات معنی‌دار سهم هر یک از عوامل بر صفات کمی و کیفی ریشه چغندرقند مشخص شد. نتایج نشان داد که مصرف 60 تن در هکتار کود دامی، 200-150 کیلوگرم در هکتار نیتروژن و تقسیط 25%کود  نیتروژن قبل از کاشت، 50% در زمان تنک و 25% در زمان تنک دوم، ضمن افزایش معنی‌دار عملکرد ریشه، عملکرد قند خالص و عملکرد قند ناخالص، بر میزان سدیم ریشه چغندرقند تاثیر معنی‌داری نداشت. مصرف بیش از حد نیتروژن به مقدار 300-250 کیلوگرم در هکتار و مصرف تمام کود نیتروژن بعد از کاشت ضمن عدم تاثیر‌ معنی‌دار بر عملکرد ریشه، عملکرد قند ناخالص و عملکرد قند خالص به ترتیب موجب افزایش سدیم ریشه به مقدار 18%و7/5% شد. فرآورده باکتری و اسید آمینه تنها باعث افزایش درصد قند ناخالص ریشه چغندرقند به مقدار 1% گردید.