تحولات حقوق زنان در پرتو نسل های حقوق بشر با تاکید بر جهان اسلام
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
3 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
doi
10.30479/psiw.2021.15012.2953چکیده
هدف: در ادبیات معاصر در باب حقوق بشرکه نگاه لیبرالیستی در آن وجه غالب دارد، رهیافت عام پذیرفته شدهای وجود دارد که آنها را به چهار نسل طبقهبندی میکند. در این مجموعه، نسل چهارم به محور حقوق توسعه پایدار و مؤلفههای آن توجه ویژه دارد و موضوع حقوق زنان نیز در این فضا مطرح میشود. بررسی این تحولات در جهان و و به موازات آن در جهان اسلام، محور اصلی این پژوهش است.این تحولات در جهان اسلام نیز انعکاس داشته و همسویی ارزشمندی را میان کشورهای جهان اسلام با روند تحولات جامعه جهانی البته در چهارچوب و حفظ ارزشهای اسلامی شاهد هستیم. سازمان همکاری اسلامی همانند سازمان ملل متحد، توجه خاصی را به موضوع حقوق زنان معطوف داشته است. هدف اصلی این پژوهش، کمک به مطالعات حقوق بشری و ایجاد فضا برای نزدیکی مؤلفههای حقوق بشری و توسعه در دو سطح جهانی و جهان اسلام است. روش: روش تحقیق در این مطالعه، تکیه بر رویکرد توصیفی تحلیلی دارد و در قالب مطالعه کتابخانهای صورت گرفته است. تحقیق مبتنی بر دادههای آماری مستند است. ابتدا روند تحولات حقوق زنان در پرتو حقوق بشر و حق توسعه در سطح جهانی ارائه می شود و سپس ضمن تأکید بر محوریت ارزشهای اسلامی در جهان اسلام، میزان انطباق این تحولات بر پایه ادبیات و اسناد سازمان همکاری اسلامی بهویژه در مؤلفههای توسعه ارزیابی می گردد؛ به عبارت دیگر جهان اسلام ضمن تلاش برای حفظ مؤلفههای ارزشی خود، به موازات تحولات حقوق بشری در جهان، مسیر پیشرفت و توسعه خود را ادامه داده است. یافتهها: فرضیه تحقیق بر این نکته اشاره دارد که جهان اسلام ضمن حفظ ارزشهای دینی و هویتی خود، همانند تحولات حقوق بشری در جهان بهویژه در بحث توسعه، پیشرفتهای قابل توجهی داشته است. شایان ذکر است که در ارتباط با شاخص توسعه جنسیتی، تفاوت معناداری میان تحولات جهان و جهان اسلام وجود ندارد، ولی در شاخص توسعه نابرابری جنسیتی، تفاوت محسوس است که تفاوت مزبور نه از باب بیتوجهی جهان اسلام، بلکه ناشی از تفاوت ریشهای در جهانبینی مکتب اسلام از انگارههای لیبرالیستی است.نتیجهگیری: روند تحولات مباحث حقوق بشر و حقوق زنان در جهان و جهان اسلام، در شاخصهای توسعه سیر صعودی داشته است.