اثر مایه‌زنی قارچ‌های میکوریزی بر زی‌توده و جذب عناصر غذایی نهال‌های فندق در شرایط عرصه

نویسندگان

1 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 ، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ازدبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

3 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijsr.2024.363673.726
چکیده

قارچ­های میکوریزی از جمله ریزجانداران مفید خاک هستند که در اثر همزیستی با ریشه گیاهان می­توانند با جذب و انتقال آب و مواد غذایی بیشتر به گیاه، سبب افزایش رشد گیاه میزبان شوند. به منظور بررسی تأثیر قارچ­های میکوریزی بر زی­توده و جذب عناصر غذایی نهال­های فندق، یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در شرایط عرصه اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل مبداء نهال در سه سطح ( فندقلو، مکش و مکیدی) و تلقیح قارچی در سه سطح (ترکیب 1: Rhizophagus irregularis، ترکیب 2: مایه تلقیح Myco root و شاهد) با سه تکرار 25 تایی با فاصله 3 × 3 متر، در سطح 6075 متر­مربع در اراضی زراعی حاشیه جنگل فندقلوی اردبیل کاشته شدند.  نتایج پس از چهار سال نشان داد که در هر سه مبدأ، در مقایسه با نهال شاهد (مایه­زنی نشده)، همه مشخصه­های مورد بررسی نهال‌های مایه­زنی شده برتر بودند. بیشترین مقدار صفات مزبور به نهال­های مبدأ فندقلو با مایه­زنیR. irregularis  اختصاص داشت. به‌گونه­ای­که در این نهال‌ها، کلنیزاسیون ریشه، زی‌تودۀ خشک ریشه، ساقه و برگ به‌ترتیب 51/9% ، 54/4%، 45/1% و 40/7% ، و عناصر غذایی نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن و روی به ترتیب 38/8%، 45/4%، 62/9%، 35/5% و 42/6% در مقایسه با نهال­های شاهد افزایش داشت. می­توان نتیجه­گیری کرد که کاشت نهال­های فندق مایه­زنی شده با قارچ­های میکوریزی (به­ویژه قارچR. irregularis) رشد رویشی بیشتری خواهند داشت.