اثر برگ‌پاشی عناصر روی و آهن بر عملکرد ذرت دانه‌ای و توزیع مجدد مواد فتوسنتزی در شرایط تنش آبی

نویسندگان

1 دانشیار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران.

2 گروه زراعت، پردیس علوم و تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران؛ گروه زراعت، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

doi
10.22092/ijsr.2023.360699.689
چکیده

به‌منظور ارزیابی اثر آهن و روی بر عملکرد ذرت دانه­ای و سهم فتوسنتز جاری و توزیع مجدد مواد فتوسنتزی در شرایط تنش آب، این پژوهش طی دو سال زراعی (99-1397) در مزرعه پژوهشی واقع در شمال غرب اهواز به اجرا درآمد. آزمایش به­صورت کرت­های دو بار خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. کرت­های اصلی شامل عامل تنش ‎آبی در سه سطح شامل آبیاری کامل (شاهد)، قطع آبیاری در مرحله رشد رویشی و قطع آبیاری در مرحله ابتدای رشد دانه، و کرت­های فرعی شامل برگ­پاشی سولفات روی در سه غلظت (0، 0/5% و 1%) و کرت­های فرعی شامل برگ­پاشی سولفات آهن در سه غلظت (0، 0/3 توزیع مجدد مواد ذخیره­ای در این تیمار بیشترین میزان بود. وزن هزار دانه در تیمار قطع آبیاری در مرحله ابتدای رشد دانه نسبت به آبیاری کامل 26/9­% کاهش داشت. بیشترین عملکرد بیولوژیک و سهم فتوسنتز جاری با برگ­پاشی سولفات آهن حاصل شد. برگ­پاشی با غلظت 1% سولفات روی در تیمار قطع آبیاری در مرحله رشد رویشی به‌صورت معنی­دار منجر به افزایش 33/7% عملکرد دانه، 7/6 % سهم فتوسنتز جاری و کاهش سهم توزیع مجدد مواد ذخیره­ای گردید. بیشترین عملکردهای دانه (7062 کیلوگرم در هکتار و 6735 کیلوگرم در هکتار) و میزان فتوسنتز جاری (536/6 گرم در مترمربع) در برگ­پاشی با غلظت 1% سولفات روی و 0/6% سولفات آهن حاصل گردید. به‌طورکلی، تنش آب منجر به کاهش سهم فتوسنتز جاری و در نتیجه کاهش عملکرد دانه هیبرید 704 ذرت گردید که این کاهش را می­توان با برگ­پاشی سولفات روی با غلظت 1% و سولفات آهن با غلظت0/6% تا حدودی جبران نمود.