تحلیل مبانی و چالشهای تأمین مالی دعوا و تبیین رهیافتهایی نوین برای حقوق ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه حضرت معصومه، قم، ایران
doi
10.22106/jlj.2021.533361.4269چکیده
فرض رایج بر این است که هزینۀ طرح دعوا و دادرسی از سوی طرفین فراهم میشود. اما افزایش هزینههای دادرسی، لزوم مدیریت ریسک طرح دعاوی در کنار منفعتطلبی و کسب سود موجب بروز و رواج سرمایهگذاری در دادرسی نیز شده است. بهموجب این فرایند که «تأمین مالی دعوا» نامیده میشود، بدون واگذاری حق یا انتقال دعوا، شخص ثالث هزینههای دادرسی را پرداخت میکند تا در صورت پیروزی تأمینشده در دعوا، سود مقرر را از او دریافت نماید. علیرغم وجود مزایایی برای این روش، نگرانیهایی نیز در مورد تبعات نامطلوب آن بر دادرسی مطرح شده است. این مقاله با مطالعهای تطبیقی ماهیت این نهاد حقوقی را مورد بررسی قرار داده و با تحلیل در مورد مبانی توجیهی و آثار تأمین مالی دعوا در پی پاسخ به این سؤال است که منطبق با قوانین آیین دادرسی ایران، آیا ماهیت این نهاد حقوقی معتبر است یا خیر؟ و چگونه میتوان از مزایای آن بهرهمند شد و تبعات منفی آن را کاهش داد؟ آنچه میتوان پذیرفت اینکه تأمین مالی دعوا معتبر است و استفاده از آن مزایایی برای نظام حقوقی ایران در پی خواهد داشت اما در راستای مدیریت صحیح آن ضروری است قانونگذار تا قبل از رواج گستردۀ این نهاد حقوقی در ایران، با استفاده از تجربیات سایر نظامهای حقوقی، اقدام به تنظیمگری و ضابطهمند کردن آن کند.