بررسی تأثیر کاربر‌ی‌های مختلف کشاورزی بر رطوبت بهینه خاک‌ورزی با استفاده ازمدل درخت تصمیم در دشت جیرفت

نویسندگان

1 استاد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی عصر رفسنجان

2 استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر رفسنجان

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه ولی عصر رفسنجان

4 استادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور استان کرمان، مرکز رفسنجان

doi
10.22092/ijsr.2023.360669.688
چکیده

رطوبت بهینه خاک برای خاکورزی رطوبتی است که اگر خاکورزی در آن انجام شود، با حداقل انرژی مصرفی بیشترین خردشدگی (نرم‌شدگی) در خاک ایجاد می‌شود. هدف از این پژوهش تعیین رطوبت بهینه برای عملیات خاک‌ورزی تحت کاربر‌ی‌های مختلف کشاورزی در منطقه‌ی جیرفت و بررسی کارایی مدل درخت تصمیم در این خصوص برای منطقه بود. برای این منظور نمونه‌های خاک (90 نمونه) از عمق صفر تا 20 سانتی‌متر به صورت دست نخورده برداشته شده و برخی از ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آن تعیین گردید. برای تعیین منحنی مشخصه رطوبتی خاک، مقدار رطوبت خاک در مکش های ماتریک 10، 30، 50، 100، 300، 500، 1000 و 1500 کیلوپاسکال با استفاده از دستگاه صفحه فشاری اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد نوع کشت تأثیر معناداری بر روی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک و همچنین رطوبت بهینه نداشته است. در ادامه این پژوهش مدل‌سازی رطوبت بهینه با درخت تصمیم انجام شد. در این پژوهش از سه معیار ضریب تبیین ( )، ریشه میانگین مربعات خطا ( ) و ریشه میانگین مربعات خطای نرمال شده (NRSME) برای ارزیابی مدل‌ استفاده شد. نتایج ارزیابی نشان داد که استفاده از درخت تصمیم برای پیش‌بینی رطوبت بهینه خاک به دلیل دارا بودن NRMSE کمتر (017/0) و R2 بالا (75/0)، مناسب است. هم‌چنین نتایج مدل‌سازی رطوبت بهینه خاک نشان داد که ماده آلی مهم‌ترین متغیر تاثیر‌گذار بوده و پس از آن به ترتیب متغیرهای درصد کربنات کلسیم معادل، رسانایی الکتریکی، درصدرس، چگالی ظاهری و درصد شن و سیلت در پیش‌بینی رطوبت بهینه اهمیت دارند.