ارزیابی اثرات اجتماعی ایجاد و گسترش صنایع تبدیلی و تکمیلی در شهرکهای صنعتی بر نواحی روستایی (مطالعۀ موردی: شهرکهای صنعتی شهرستان گرگان)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی جغرافیا و برنامهریزی روستایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
3 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، تهران، ایران
4 عضو هیئت علمی جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
استقرار شهرکهای صنعتی در روستاها به عنوان روشی برای رسیدن به اهداف توسعه، مورد توجه برنامهریزان قرار گرفته است. بر این اساس صنعتی شدن میتواند نقش به سزایی در توسعه روستایی از طریق افزایش تولیدات روستایی، بهرهوری، ایجاد فرصتهای شغلی، تأمین نیازهای اساسی و ایجاد پیوند با دیگر بخشهای اقتصادی ایفا نماید. از این رو تحقیق حاضر به دنبال پاسخ این سوال است که ایجاد و گسترش صنایع تبدیلی و تکمیلی در شهرکهای صنعتی شهرستان گرگان چقدر توانسته بر بهبود شاخصهای اجتماعی نواحی روستایی تأثیرگذار باشد. بر این اساس، 100 نفر از سرپرستان خانوار از 20 روستا به عنوان حجم نمونه انتخاب و به صورت تصادفی نمونهگیری شدند. ابزار سنجش در این تحقیق پرسشنامه محقق ساختهای بود که روایی آن بر اساس نظرات تخصصی اساتید و پایایی آن با محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ به دست آمد. نتایج نشان داد، ایجاد و گسترش صنایع تبدیلی در شهرکهای صنعتی بر مؤلفههای اجتماعی نواحی روستایی در حد زیادی مورد ارزیابی قرار گرفته است و همچنین عامل افزایش مهاجرت از شهر به روستا با ضریب همبستگی 319/0 در سطح 99 درصد اطمینان با ایجاد و گسترش صنایع تبدیلی در منطقه مورد مطالعه رابطة معنیداری داشته است. به بیان دیگر، ایجاد و گسترش صنایع تبدیلی در مناطق روستایی با زمینهسازی فرصتهای شغلی، موجب افزایش مهاجرت از شهر به روستاها گردیده است. بر اساس ضریب تعیین تعدیل شده، 3/9 درصد از تأثیرپذیری ایجاد و گسترش صنایع تبدیلی مربوط به افزایش مهاجرت از شهر به روستا میباشد و بر اساس آن تبیین میگردد.
