بررسی تأثیر سیلیسیم بر عملکرد گندم و کارایی مصرف آب در شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران؛
3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات شیمی، حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
4 محقق بخش تحقیقات شیمی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22092/ijsr.2023.358545.663چکیده
این پژوهش بهمنظور بررسی اثر سیلیسیم بر عملکرد گندم و کارایی مصرف آب در شرایط تنش خشکی در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات خاک و آب کرج بهصورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سال زراعی 95-1394 اجرا گردید. عامل اصلی آبیاری در دو سطح آبیاری کامل و تنش (40 % کمتر از نیاز آبی گیاه)، عامل فرعی شامل محلولپاشی سیلیکاتپتاسیم در سه سطح (صفر، 5/2 و 5 کیلوگرم در هکتار)، در سه مرحلهی ساقهروی، ظهور سنبله و مرحلهی خمیری شدن و مصرف خاکی سیلیکاتپتاسیم در دو سطح (صفر و 20 کیلوگرم در هکتار) در مرحلهی ساقهروی بود. نتایج نشان داد که کاربرد سیلیکات پتاسیم (مصرف خاکی و محلولپاشی) موجب افزایش عملکرد دانه، وزن هزاردانه، تعداد دانه در خوشه، طول خوشه و ارتفاع اندام هوایی گندم شد. کاهش آبیاری از 100% به 60% نیاز آبی گندم موجب کاهش عملکرد دانه گندم به مقدار 3/8% شد ولی کاربرد سیلیکات پتاسیم این کاهش را جبران نمود بهطوری که در شرایط تنش خشکی، عملکرد دانه گندم با محلولپاشی پنج در هزار سیلیکات پتاسیم، 6/30% نسبت به عدم کاربرد سیلیسیم افزایش یافت. بیشترین کارایی مصرف آب در شرایط تنش خشکی بدست آمد و محلولپاشی پنج در هزار سیلیکات پتاسیم، موجب افزایش کارایی مصرف آب به مقدار 31% نسبت به عدم کاربرد سیلیسیم شد. از این رو با توجه به نتایج بازده اقتصادی در مقایسه با عرف کشاورزان میتوان توصیه کرد که در شرایط تنش خشکی، از محلولپاشی سیلیکات پتاسیم با غلظت پنج در هزار طی مراحل رشد گندم استفاده شود.