بررسی رقابت‌پذیری قدرت اقتصادی در منطقه غرب آسیا (نمونه موردی: ایران، عربستان، ترکیه، پاکستان و مصر)

نویسندگان

1 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانش آموخته جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.30479/psiw.2021.13831.2851
چکیده

هدف: هدف این مقاله بررسی مزیت رقابت اقتصادی کشور ایران با سایر کشورهای منطقه همچون عربستان سعودی، ترکیه، پاکستان و مصر می­باشد؛ تا از این طریق بتوان به‌نوعی از درک قدرت اقتصادی در مقابل سایر رقبای منطقه­ای دست پیدا نمود و قادر بود تا به فهم مناسبی از قابلیت­ها، ظرفیت­ها اقتصادی و بهره‌برداری از آن در راستای افزایش رشد و توسعه اقتصادی رسید. روش:روش تحقیق به‌صورت توصیفی – تحلیلی و هدف آن نیز کاربردی می­باشد. تحقیق حاضر در دو بعد صورت گرفته است. در مرحله اول داده­ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه­ای ازجمله اسناد مرتبط با قدرت و توسعه اقتصادی مطالعه گردید. سپس، اهداف، استراتژی­های مهم رسیدن به اهداف و قابلیت­های قدرت اقتصادی ایران وارد نرم­افزار Meta-SWOTگردید، یافته­ها: یافته­های تحقیق نشان می­دهد که باتوجه‌به مزیت­ها و قابلیت­های جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با کشورهای موردنظر نوعی رقابت‌پذیری قابل‌توجهی وجود دارد که می­توان میزان قدرت اقتصادی ایران را در افق 1420 باتوجه‌به منابع و قابلیت­های سایر کشورها در منطقه ترسیم نماید. نتیجه‌گیری: نتایج به‌دست‌آمده نشان می­دهد که مهم‌ترین مزیت­های قدرت اقتصادی ایران در برابر رقبا (عربستان سعودی، ترکیه، مصر و پاکستان) دارابودن نیروی انسانی جوان، ذخایر طبیعی و هیدروکربنی فراوان، تعداد بالای معادن و موقعیت ژئوپلیتیکی مهم‌ترین توانایی­های ارزشمند و قابل‌اتکا در زمینه رقابت اقتصادی کشور هستند و متغیرهایی مانند تغییر سیاست­ها و برنامه­ها همراه با تغییر دولت­ها؛ عدم تنوع در ابزارهای تأمین مالی در بازار سرمایه؛ ضعف دیپلماسی کشور؛ نبود تحرک و پویایی در تولید کل و سرانه؛ بزرگ بودن دولت؛ تحریم­های بین­المللی به‌عنوان بزرگ‌ترین موانع توسعه اقتصادی کشور محسوب می­شوند.