بازتاب انقلاب اسلامی در معماری معاصر ایران در بازۀ زمانی 57-77 (نمونۀ موردی: حرم رضوی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای معماری،گروه معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران

2 استادیار گروه معماری ، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران

3 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی، تبریز،ایران

4 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.22034/farzv.2021.260904.1590
چکیده

یکی از شاهکارهای معماری بناهای مذهبی مربوط به معماری ایرانی اسلامی حرم رضوی است که طی دوره‌های تاریخی و با توجه به شرایط اجتماعی سیاسی شکل گرفته است. این مقاله ضمن بررسی کالبدی و معنایی معماری شکل گرفته در این مجموعه در دو دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به بازتاب انقلاب اسلامی ایران بر معماری مذکور می‌پردازد و به این منظور، آگاهی از شرایط سیاسی تاریخی حکومت اسلامی ایران در این بازۀ زمانی ضروری است. این مقاله درپی آن است تا با روش توصیفی تحلیلی، آثار معماری شاخص ایجاد شده پس از انقلاب اسلامی ایران در حرم رضوی را طی سال‌های57- 77 با دیدگاه نظریه‌پردازان انقلاب اسلامی ایران در مقولۀ هویت اسلامی در ایران بررسی کند و به تبیین جریان ویژۀ متاثر از انقلاب اسلامی ایران در مجموعۀ مذکور در دو دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران بپردازد. سوال اصلی پژوهش این است که چه رابطه‌ای میان انقلاب و معماری مجموعه حرم رضوی در دو دهه پس از آن وجود دارد؟ در پاسخ به این سوال، فرضیۀ پژوهش این است که رابطۀ ویژه‌ای میان مبانی فکری انقلاب اسلامی و معماری حرم رضوی بین سال‌های 57 تا77 وجود دارد.