تبیین ابعاد عینی و ذهنی کیفیت زندگی در فضاهای پیراشهری( مطالعه موردی : دهستان لواسانات کوچک)
doi
10.22034/jpusd.2025.529747.1359چکیده
مناطق پیراشهری که گاهی به آن حاشیه شهری هم اطلاق میشود بر فرمهای شهری و چالشهای برنامهریزی فضایی قرن بیست و یکم غالب است. ازآنجاییکه این مناطق با استانداردهای شهری تراکم جمعیتی پایینتری دارند، همین عامل کیفیت زندگی این مناطق را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است. کیفیت زندگی معمولاً با استفاده از شاخصهای ذهنی از دیگاه ساکنان ارزیابی میشود ویا بر اساس شاخصهای عینی با استفاده از دادههای ثانویه اندازهگیری میشود وبه ندرت شاخص-های عینی و ذنی در ارتباط با یکیگر لحاظ میشوند. هدف این پژوهش تبیین کیفیت زندگی بر اساس شاخصهای عینی و ذهنی در روستاهای پیراشهری در لواسانات کوچک است. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی است. در این راستا در گام نخست برای شناسایی شاخصهای کیفیت زندگی از مطالعات مرتبط با حوزه تخصصی و ادبیات جهانی کیفیت زندگی بهره گرفته شد. بر این اساس چهار قلمرو کیفیت زندگی و پانزده مؤلفه شامل شاخصهای عینی و ذهنی شناسایی و مبنای گردآوری اطلاعات مربوط به روستاهای مورد مطالعه شد. تعداد 13 روستاو 190 خانوار به عنوان نمونه انتخاب گردید. بررسی شاخصهای عینی کیفیت زندگی در روستاهای مورد مطالعه نشان میدهد، میانگین این شاخصها برابر با (3.4) است. یعنی اینکه میتوان گفت میانگین شاخصهای عینی در روستاهای مورد مطالعه تاحدودی بالاتر از حد متوسط بوده و در وضعیت مناسبی قرار دارد. نتایج حاصل از سنجش مؤلفههای ذهنی کیفیت زندگی نشان میدهد مؤلفه میانگین آنها پایینتر از حد متوسط است.