تحلیلی بر زیست‌پذیری شهری در فضای پیراشهری یزد

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2

3 دانشگاه تهران

4 دانشگاه علوم پزشکی گلستان

5 دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی

doi
10.22034/jpusd.2026.570625.1388
چکیده

زیست‌پذیری شهری به‌مثابه‌ی مفهومی میان‌رشته‌ای، حاصل تعامل چندبعدی میان نظام‌های کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و مدیریتی شهر است. در فضای پیراشهری یزد نظام‌های مذکور نه تنها مستقل، بلکه در ارتباطی درهم‌تنیده و تأثیرگذار بر یکدیگر عمل می‌کنند. در همین راستا، بررسی زیست پذیری شهری و ابعاد آن در پهنه پیراشهری یزد، شرط اساسی برای درک پویایی فضایی و کارکردی حریم به شمار می‌رود. هدف از این پژوهش تحلیل زیست پذیری شهری در حریم شهر یزد است. روش تحقیق از نوع کاربردی – تحلیلی و به‌لحاظ گردآوری داده‌ها توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه ساکنان حریم شهر یزد می‌باشد که بر اساس فرمول کوکران، تعداد 384 نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شده‌اند. یافته های تحقیق نشان می دهد که بین ابعاد مختلف از لحاظ آلفای کرونباخ برای همه ابعاد بالاتر از 0.8 هستند که نشان از همبستگی مناسب شاخص‌ها با سازه مربوطه و پایایی درونی بالا است. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که تمامی ابعاد مورد بررسی تأثیر معناداری بر زیست‌پذیری پیراشهری یزد دارند. در این میان، بعد کالبدی و مدیریتی با ضریب مسیر 0.393 و مقدار T برابر با 5.532 بیشترین اثرگذاری را داشته است. پس از آن، ابعاد زیست‌محیطی(0.291)، اقتصادی (0.167) و اجتماعی–فرهنگی (0.156) قرار دارند که همگی با مقادیرP کمتر از 0.05، تأثیری مثبت و معنادار بر ارتقای زیست‌پذیری شهری نشان می‌دهند.